Woensdag; 26 October. Noordhollands Nieuws- en Advertentie-blad. Acht-en-dertigste Jaargang. I BUITENLAND. BINNENLAND. Advertentiën van. 1—5 regelB 75 Ota., elke regel daarboven 15 Cent. Van 8 plaatsingen, in eens opgegeven, worden slechts 2 berekend. Bewijsnummers gratie. Bij voortdurende plaatsing volgene nadere overeenkomst. Groote lettere worden naar plaatsruimte berekend. Advertentiën: Dienstaanbiedingen en Liefdegiften ét 25 Ct. per 5 regels, contant, elke regel meer 5 Ct., zonder korting voor Boekhandel of Postdireotie Vertrekuren Spoortrein. Dienstregeling 1 October. Oewone tyd. J5 1 fi J 6.46 8.10 s> Stoombootd. Amsterd.-Purmorend Militaire vooruitzichten Verschijnt DDN8DAG en EATI BDAG, Abonnementspr jjs 85 Cents per drie maanden, franco per post1.— Advertentiên in te senden des Maandags en Vrijdags tot 's middags 2_ ure. Ingezonden stukken liefst vroeger. Bureau Weerwal PüïtMEREND. V Amsterdam ii Zaandam ii Oostzaan r Purmerend h Kwadijk-Edam Oosthulzen ,i Avenhoro a Hoorn n Blokker a Westwoud Hoogkarspel h Boveuk.-Grootebr. Ak< Enkhuisen Van AMSTERDAM naar ENKHUIZEN. Van ENKHÜlZEN naar AMSTERDAM. 6.23 6 6.89 7 6.49 7 aÖ.59 ;T .9 R 7.48 8.07 8.17 8.27 8.43 9.12 lÓ.20!Dine- 3.0216.58 10.05 V Bnkhuiaon 6.47 7.20 9.20 9.40 11.27 2.18!5.55 8.56 8.69 9.29 10.33 dage. 3.20,6.12 10.21 n Bovenk.-Gröotebr. 6.68 7.27 9.26 9.46 2.19j6;01 9.11 9.41 3.38 10.82 n Hoogkarspel 6.— 7i34 9.38 9.63 2.26,6.08 9.06 9.23 9.56 10.49 1 rrt 3.45,6.31 10.48 u Westwoud 6.11 7.40 9.89 9.69 Si 2.826.16 9.29 10.08 1.07 3 8.51!6.87 10.49 u Blokker .6.17.7.46 9.45 10.05 r 2.886.21 9.39 10.13 1.18 4.01J6.47 10.59 Hoorn. |6.3li7.55 6.8.9 8.03 A 9.61 10.13 11.48 2.06 2.48j6.81 9.18 9.46 10.20 1.26 4.08i 11.06 Avenhoru 10.22 2.18 2.66 6.89 4.9.63 10.32 11.08 1.85 2.20 4.196.6"9 11.18 ii Oosthuizen.. 10.30 2.20 8.08!6,46 9.29 10.39 1.42 2.27 4.26j 11.26 u Kwadijk-Edam, W 6.66 8.20 •■Sr 10.41 2.80 8.18j6.56 2.87!8.20:7.03 9.87 i 10.46 1.48 2.33 4.81' 11.31 Purmerond 7.03 8.27 *•4 10.48 12.07 1.06 9.43 10.511 1.54 2.39 4.37' 11.87 ii Oostzaan 7.1218.38 10.59 1.19 2.48 3.82 7.14 10.58 2.01 2.46 4.441 11.44 ii Zaandam Ak. Amsterdam 7.22:8.49 11.08 12 2511.88 2.69 3.43:7-35 10.01 11.03|11.27|2.06 2.51)4.49 7.18 11.49 j9.08 11.20 J2.87|1.50|8.18,8.67i7.89|10.18 Van AMSTERDAM Dagelijks (uitgez. Dinadag) Vm. 7, 9, 10.45, 12.- Nmd. 2, .4, 6, 7. Des Dinsdags Vm. 6, 6, 7, 9,10.46,12. Nm.2, 4, 6, 7. Van PURMEREND Dagelijks (uitges. Dinsdag.) Vm. 6.80, 8, 9.16, 11. Nm. 12.80, 2, 4, 6. Des Dinsdags: Vm. 6.80, 8, 9.16,11. Nm. 12.30, 2, 4, 6. Van ENKHUIZEN naar STAVOREN per stoomb. morg. 8.32, 11.82, in verb, per Spoor v. STAVOREN naar LEEUWARDEN 9.65, 12.61, s nam 4.56 en 6.26 en 'savonds 7.28. 8.40. Van ST AVOREN naar ENKHUIZEN 'a morg 8.21,10.. Van LEEUWARDEN naar STAVOREN -f'snam. 4.84 en'sav7.80 6.60, 9.—,—.a 8.07 en 6:46 Het voorstel van den heer Donner om de schutfcergwefc in dien zin te wjjzigen, dat aan den commandant de bevoegdheid wordt ont nomen, de oefeningen bg voorkeur op Zondag te doen plaats hebben, vestigde opnieuw, de aandacht op een belangrgk onderdeel van het militaire vraagstuk. Hoe lang zal hét Nederlandsohevolk, voor zooverre het niet gevestigd is in de kleinere gemeenten waar men slechts in naam dien burgerplicht vervalt, nog moeten schutteren? Ik zou daar een andere vraag tegenóver willen stellen. Weet iemand zich nog te herinneren, hoeveel jaren hét al geleden is, sedert de overtuiging algemeen werd, dat de schutter jj een inrichting is, voor de landsver dediging van geeneïiei waarde? In dat oordeel ligt niets kwetsends voor eenig persoon. Het is van genoegzame be kendheid, dat-; er onder de officieren en ver dere gegradnéerden bjj menige stedelijke schut terg mannen worden aangetroffen, die met de meeste nauwgezetheid hnn plicht doen en meer dan dat, ten einde da oefeningen zoo veel mogeljjk aan het doel te doen beant woorden. Hun kan men er zeker geen ver- wgt van maken, dat zg hun gver wgden aan een verloren zaak: als trouwe burgers ver vallen zg eenvoudig de taak, hnn door de wet opgelegd, zoo goed als zg kunnen. Het feit evenwel, dat geen enkel deskundige óp militaire gebied de schntterg, zooals zg is ingericht, in bescherming neemt, wettigt de vraag, waarom men voortgaat de burger jj een last op te leggen, zónder dat daar eenig nut tegenover staat? Instellingen, die niet meer aan haar doel kannen beantwoorden, moeten worden opgehevendat geld zoowel op maat-, schappelijk gebied als- met betrekking tot de slaagd het hrggswezen te regelen, en dus, - we bljjven schutteren. In het vérslag van het Afdeelingsonderzoek over bovenvermeld "voorstel van den heer Donner vond ik een paar opmerkingen, die de aandacht waard zjju. Er stood o. a.»De geoefende schutter kan al spoedig van de oeféningen worden vrijgesteld." Dat zou wér kelijk een geschikt middel zjjn om een aantal klachten weg te nemen, maar, het wórdt, zoover; ik w;eet, nooit toegepast integendeel de commandanten zonden die geoefenden, waaronder te rekenen zjjn, de ex-militiëns en voorts degenen, die, zonder voor den werke- ljjken dienst te zjjn aangewezen, vóór de loting het bekende militie-examen hebben afgelegd,, ongaarne missenzg vormen de kerü van hun troep, en uit dezen wordt het. kader gekozen. Kwam het er slechts op aan, de mannen wier. diensten men in tjjd van oorlog noodig kon hebben, in de hantee ring van hun wapen zekére vaardigheid te doen verwerven, verder brengt een schutter het zelden, dan ware het voldoende .de totaal ongeoefenden onder leiding van eenige onderofficieren der landmacht het noodig onderricht te doen gevendé óverigen kon men stilletjes thuis laten. Iets anders is het, diensten te vorderen in het belang van de openbare orde, bg brand of bg ongeregeldheden. Dat behoort tot'de functiën der schutterjj, maar heeft m. i. met de quaestie der landsverdediging niets te maken. Als we eenmaal zoo ver mochten komen, dat de militaire dienstplicht is geregeld en er ook bepalingen worden gemaakt met betrekking tot de reserve, zoodat dezezorg uit de handen der gemeentebesturen wordt genomen, dan zal wellicht de noodzakelijkheid bl ijken voor plaat selijke diensten gemeentelijke corpsen op te richten, waarvan do leden in uhiform gekleed en van geweer voorzien zgn. Niets zou een verplichtingen van het staatsburgerschap. Maar voudiger zjjn dan deze corpsen te,doen bestaan dat schjjnt wel een >an dé eigenaardige na- ~iL J-'- - - 11 deelen te zgn van het jsonstitutioneel staats leven, dat het de noodzakelgk geachte wjjzi- gingen tegenhoudt,- omdat' er op vele ponten een eenstemmigheid moet worden verkregen, aie eerst na langdurige beraadslagingen en in verband met allerlei andere dingen te berei ken is.. Een eenvoudige intrekking der schuttergwet, in afwaohting van een nieuwe regeling der legerresérve, volgens gezónde beginselen, is evenwel niet te verwachten. De stedelijke landverdedigers blijven meetellen in de sterkte en zelfs het cjjfer der' plattelanders maakt op het papier een goed Bgnur. Nog jaren lang zollen de menschen, die de wet daartoe aan- wjjst, zich in uniform moeten vertoouën, zich bezighouden met onbeduidende oefeningen, van de honderd schutters zgn er geentien die ooit een geweer hebben afgeschoten, 4- en voor dit edel doel een zeker aantal uren hnn werk moeten laten steken. Geoefende militiëns zullen de dingen, die zg op hun duimpje kennen, tot vervelens toe bljjven herhalen, in samenwerking met totaal onge oefenden, voor wio de handgrepen" een bitter kruis zjjn. De militaire autoriteiten, die elkander aan het hoofd van het. Departement van Ootlog opvolgen, 2gn er nog niet in ge uit vrjjwilligérs, die voor,den tgd dat zg in fnnctie zgn uit de gemeentekas bezoldigd worden; dan viel metèen het bezwaar van werkverzuim met loonverlies weg. Met de hóófdgèdachte van het voorstel van den heer Donner heb ik sympathie; al zou ik er persoonlgk geen bezwaar in zien, op Zóndag >aan te treden1', indien de groote meerderheid mgner mede-schutters dat liever wilde dan in de week, 't is wel wat kras om iemand, wiens godsdienstige opvattingen dat verbieden, er toe te dwingen. Niet den cpmmandant is daarvan een grief te maken; hg gaat natuur- ljjk te rade met de wehscben van de massa; en de wetgever van 1827, die de schntterjjen regelde, heeft ongetwijfeld gemeend, den last te verlichten door de mogelijkheid te openen, ook den Zondag als-cefeningadag te gebruiken. Maar hoe men het zou moeten inrichten, om heide partgen, zg die vóór en die tegen de Zondags-exercitiën zgn, tevreden te stellen, is niet gemakkelgk te zeggen. Bet absoluut verbod, door den voorsteller gewild, acht ik verkeerdhet zon een vrjjheidsbelemmering zgn van niet minder érnstigen aard dan die, waartegen bjj in verzet komt. Mogeljjk ver dient het idóe overweging, inagelgke in de Afdeelingen aangegeven, om nameljjk scheiding te maken ttwschen ben die wèl en degenen die niet op Zondag wenschen te schutteren dén eersten zou men dan afzonderlijk kader moéten geven. In 'den aanvang van het' verslag is nog ge zegd, dat verscheidene leden der Tweede Kamer de opmerking hebben gemaakt, dat het voor stel van den heer Donner aan den vooroud van de regeling van den. dienstplicht ontjjdig is. Andere leden waren daarentegen van oordeel dat; het niet waarsohgclgk geacht kan worden, dat die regeling in den eersten tgd tót stand zal komen. Moest ik kiezen, ik zon het laatste gevoelen onderschrijven.Alles duidt aan, dat we op militair gebied verkeeren in een toestand van malaise. Sedert de intrekking van het wets ontwerp van den Minister Bergansius wordt een nieuwe organisat:e voorbereid, die wel niet verder zal komen dan het Departement waar zg het levenslicht aanschouwt, tenzjj de. verkiezingen- voor de volgende JTweede Kamer een meerderheid van dezelfde politieke kleur als de tegenwoordige mochten opleveren, en dan is het nog onzeker, of de Minister Seyffardt wel de hervormer van ons krijgs wezen zal worden. Want het feit, dat het budget van Oorlog weer een verhoging aan wijst van bijna een millioen, zonder dat er iets van belang verandert, behalve dat er eenige plaatsen van hoofd- en opperofficieren worden geschapen, stemt tot ernstig nadenken, en ik géloof niet, dat de Tweede Kamer daar zoo licht overheen zal stappen als zg vroeger zonder verzet de telkens stggende begrootingen van Oorlog aannam. In den staat van overgang en van voor bereiding, waarin wjj thans ten opzichte van het defensie-vraagstuk verkeeren, ware het wenacheljjk, de begrootingscjjfers niet op te' voeren, en hét budget voor het volgend jaar meer te beschouwen als eeb credietwet. Met het oog op de lage prjjzen der levensmiddelen kon zelfs het eindcijfer aanmerkeljjk benedén dat van 1892 big ven. Een hoofdbezwaar tegen de legerwet-Bergansius was, dat de fiuanciëele offers, waartoe zjj zon verplichten, een zwaar doren druk op de natie zouden leggen, en de Regeering kan niet onkundig zgn van het gevoelen, dat wjj de grenzen der draagkracht bereikthebben. Voor de landsverdediging willen we redeljjkerwgze alles doen, wat in ons vermogen ligt; maar we zjjo er geenszins op gesteld, de eischen der volkswelvaart ge heel ondergeéchikt te zien maken aan dé on- verzadelgke begeerte van bet militairisme onzer dagen. Alles te zaraen genomen meen ik te mogen zeggen, dat op dit oogenblik de militaire vooruitzichten allesbehalve schitterend zgn. WBST-Fbiso. Als reden voor zjjn vertrek uit Wiesbaden naar Farjjs geeft dr. Mesger op dat hij tjjn toon, nadat date eon Duitecho opvoeding genoten heeft, ook met de Fransche besohaving in aanraking wil bren gen. De overheid te Wiesbaden heeft beproefd hom van zjjn besluit af te brengen, maar dit was tever» geefiok. Keizer Wilhelm heeft een som van 50,000 mark naar Hamburg gezonden tot het stiohten van een ondersteuningsfonds voor wéezen van oholeraljjdera. Uit Weimar verneemt men nog het een en ander over gesohepken, hel groothertogelijk paar bjj de gouden bruiloft Vereerd. Keizerin Frederik schonk een gouden servies van antiek modelde Eusaisobe grootvorst en tjjne eobtgenoote braohten eeoe groote, fraaie schaal mede1; de koning van Zweden en zijne gemalin eohoDken eene ebbenhouten kast, rjjk met zilver ingelegd; de graaf van Parijs en de hertog van Chartres een pronkvat 6p kostbaren etaodaard. Beljglö De «Semaine médic&le" deelt mede, dat volgens opgaveu van den directeur van den geneeskundigen dienst ia België, van 25 Juli tot 12 October j.l. 1186 gevallen van cholera in België zijn voorge komen, waarvan 664 doodeijjk zjjn verloopon, d. i. due ongeveer 60 pCt. De meeste gevallen kwamen voor in de provicoiëa Antwerpen en Henegouwen. De Indópendance Beigeweet té vertellen, dat te Brussel in het St.-Jans-hospitaal de heer J eea Nederlander, is overleden, die meer dan 200,000 frs. zonder bekende erfgenamen nalaat. De heer J., die sedert lange jaren .met zijne eenige zuster ge brouilleerd was, beeft in den laatsten tjjd Talie mo- geljjke moeite gedaan haar op te sporen, teneinde zich met baar te verzoenen maar alle onderzoekin gen, in Nederland, in Indië, in Daitsohland enz. waren vergeefsob. De nalatensohap is gerechtelijk verzegeld, J^rAXilArlJls. .De gemeenteraad van Parijs heed (met 46 tegen 6 stemmen) 10 000 fra. beschikbaar gesteld voor de werkstakers te Carmanx. Een der leden wildé9 100.000 fra. toekennen, doek dit voorstel werd verworpen, Spanjo. De «Gsoeta" meldt dat de jonge koning gisteren een goeden dag heeft doorgebracht. Er zal slechts eens per dtg een bulletin over den gezondheidstoestand des konings worden uitgegeven. Te Hambnrg is Zaterdagochtend te 4l/t ara brand nitgebroken in het voorraadmagazijn roet de reparatie- werk plaatsen der jPacketfahrt- Geiellsobaf t". De omliggende gebouwen liepen groot gevaar. Tot nog toe kan de schade op een millioen mark worden berekend. Vijfhonderd werklieden geraken buiten arbeid. De direotear der brandweer, de beer Kipping, is zwaar gekwetst. - De heer A. M. de Jong, directeur tan #Wor- merveer's Mannenkoor" is eerelid geworden van de *Aosdómie Artistiqne eoientifiqne et Litéraire sn Hainaut," te"1 Brussel; naar aanleiding van het sueoes zijner Vereeniging bij het onlangs te Brnssel gehouden concours. s Het „a ospella-koor" onder directie van den beer Dan. de Lange, cal Zondag 80 dezer te Hel der optreden. 3 Tot gemeente ontvanger %n ambtenair ter eecretarie te Landmeer is benoemd de heer G, B. Fortoijn, ambtenaar ter secretarie te 's Graveland. Door den commissaris der Koniogin zijn tot. zetters der directe belastingen herbenoemd de heeten S. D. Goede Jr. en A. de Boer beiden i» Eusadmccr#

SPC | 1892 | | pagina 1