N". 3202. SCHUITEMAKERS 1802. 11 September. Zondag, i i 8 Noordhollands Nieuws- en Advertentie-blad. Acht-en-dertigste Jaargang. I" s» lift imp wm f Bureau Weerwal PURMEREND. Advartentiën: Dienstaanbiedingen en Liefdegiften h 25 Ct. per 5 regels, oontant, elke regel meer 5 Ct., zonder korting voor Boekhandel of PoBtdireotie" Vertrekuren Spoortrein. Dienstregeling 1 Mei. Gewone tijd. 10.01 De nieuwe maatschappij} 'M. •I'j'S. trt 'Ï0- >1; I t s I I s s s g I PURMEREND COURANT. w Advertentiën van 15 regels 75 Cts., elke regel daarboven 15 Cent. Van 8 plaatsingen, in ééns opgegeven, 'worden sleohts 2 berekend. Bewijsnummer b g r a t i 8. Bij voortdurendé plaatsing volgens nadere overeenkomst. Groote letters worden naar plaatsruimte berekend. Verschijnt DINSDAG- en ZATFBDAG. Abonnementsprijs 85 Cents per drie maanden, franco per post ƒ1.— Advertentiën in te zenden des Maandags en Vrijdags tot 's middags ure. Ingezonden stukken liefst vroeger. 1 V Amsterdam Zaandam v Oostzaan Purmerend Kwadijk-Edatn Oosthuizen ff Avenhoru ir Hoorn ff Blokker •ff Westwoud 'k Hoogkarspel ff Bovenk.^Orootebr. Ak. Enkhuigon Van AMSTERDAM naar ENKHÜIZEN. 9.12J10 20 Dina- 6.;s.4B 0.16 7.03 6.26 7.13 A0.80 «uiAUUqiou u.«l Van ENKHUIZEN naar STAVOREN' per stoomb. morg in verb, per Spoor v. STAVOREN naar LEEUWARDEN 9.29 10.38 9.41 9.66 10.08 10.13 10.20 10.32 10.39 10.451 10.6ll 10.58! 11.03,11.27 ïoios 10.21 10.32 10.43 10,49 Van ENKHUIZEN naar AMSTERDAM. V Enkhuiaoq^ Bovenk.-örootebr. ff Hoógkarspel ff Westwoud' Blokker.:-^ Hoorn 06 ff '-Avenhórn 11.18 Oostbuizen .J 6.24 8.10 11.25 Kwadyk-Edam. 6.84 8.20 11.31 Purmorond 6.418.27 11.371 Oostzaan 8.88 11.441 Zaandam I 7.—,8.49 ,11:491 Ak. Amsterdam 1 7.22j9.08 .32, 'saam. 4.56 en 'aavonds 7.28. .51, 6.25 en y 8.40. -g 6.17,8.03 7.20! 5.25 5.81 5.88 5.49 .5.5517.46 1.6.09 7.55 7.27 f 7.34! 7.40 9.20 9.26 9.33, 9.58 9.39j 9.69 9.45*10.05 9.51 9.40 11.27 9.46' *4 10.18 11.48 10.22 10.80 10.41 10.48 -a C. 2.05 2.13 2.20 2.30 2.18 2.19 2.26 2.32 2.88 5.55 6.01 6.08 6.16 6.21 2.48 6.81 2.66;C89 3.08.6.46 3.180.53 2.37 8.20 7.08 8 55 9.05 9.18 9.29 9.87 9.48 Stoombootd. Amaterd.-Purmerond Van AMSTERDAM Dagelijks (uitgez. Diradag) Vm. 7, 9, 10.46, 12. Nmd. 2, 4, 6, 7. Dee Dinsdags: Vm. 5, 6, 7, 9,10.46, 12. Nm.2," 4, 6, t Van PURMEREND Dagelijks (uitgez. Dinsdag.) Vm. 6.80, 8, 9.15, 11. Nm. 12.80,2, 4, 6. De.a JD;i nsdagsr Vm. 6.80, 8, 9.15,.11.'Hm. 12.80, 2, 4, 6. '•v Dee ZoSidags: Van Amsterdam en van Purmerend a av. 12.071.05 10.59' 11.19 2.48:8.82 7.14 11.08 12 25|l.S8'2.69 8.43 7.25 11:20.12.87il.60!8.18,8.57l7.8910.18 Van 8TA VOREN naar ENKHUIZEN 'e morg. 8.21,10.—,'e nam. 4.84 ên'eav7.80 Van LEEUWARDEN naar STAVOREN 6 50, 9i—, 3.07 en 6.25 8.45 Deri lezers van de Nieuwe Gids" wordt door een mooi opstel, opgenoméh in het Joni- nummer van dit jaar, de gelegenheid gegeven, eenige kennis te verkrijgen van de her vormingsdenkbeelden van eeh voorname figuur onder de anarchisten, den te Londen levenden Rusaischen balling prins Peter Kropotkine. Onder den titel van »De verovering van bet Brood", schreef deze in het Fransch een bro chure, waarin de maatschappij der toekomst in haar wording is geschetst. Ik heb' dat artikel, dat tegelijk «Sn -critiek geeft van de voorstellingen des Rnssiscben schrijvers, mét belangstelling gelezen, en zal er ook eenige hoofdlynen aan ontleenen om hier ter plaatse, al zjj het ook op gebrekkige wjjze, 'die toekomstige maatschappelijke regeling te schetsen. floe een regeling? vraagt wellicht reeds dadel jjk de lezer, ér is immers sprake van de denkbeelden van een anarchist, das van iemand, die van geen regeering, van geen bestuur, 'aa geen regeling iets wil weten? Zeer juist opgemerkt. Maar we moeten onderscheid maken. Kropotkine is in vroegere tjjden opgetreden als de heftigste der heftigen, vernietiging en .puiuhoopea om zioh heen spreidende, zich verlustigende in bloed en in kruitdamp, altijd met, de pen, wat ook niet zonder gevaar is. Maar naarmate hjj onder werd, schynt hy wel tot wat meer kalmte te zyn gekomenalthans, zyn revolutie zoekt naar een minder griezeligen weg om het beloofde land der maatschappelyke gelijk heid te bereiken. We zouden hier dus kannen spreken van een wetenschappelijk of theoretisch anarchisme, dat den lieden van het slag van Ravachol weinig zal behagen. Dezen toch zweren by verwoesting en moord. De slachtoffers be klagen zjj misschien een beetje, in1 een zeld zame vlaag van weekhartigheid, maar zjj maken ze toch. De Russische hervormer wil dat vermjjden, ook wil hy zoo min mogeljjk stoffelyke Bchade veroorzaakt zien, terecht begrjjpende, dat, zoo het op een bennttigen door de gemeenschap aankomt, men aan pninbopen, wrakken en fragmenten weinig zal hebben. Dat is ten mint te-al een begin van beterschap. Kropotkine voorziet een sociale revolntie. Hoe, wanneer/vanwaar.dat waagt hy niet te zeggen. Wellicht zal zjj in een der groote centra ontstaan en zich dan verder verspreiden. Maar dan kan het gebenren, dat de klasse der proletariërs baas wordt, en precies gaat' doen wat men de thans beer&chende, verwjjt. Inderdaad, zoo is 't by dergeljjke gelegen heden altjjd gegaan, en zjj, die de beweging hadden gemaakt, wier hartstochten waren op gezweept tot razernij, kwamen zeer spoedig tot het inzicht, dat zy slechts andere meesters hadden gekregeu en i er volstrekt niet beter op geworden waren. Socialisten,- radicalen, miskende* geniëen van de dagbladscbrjjvery en redenaars zullen in het regeeringsgebonw bijeenkomen en de opengelaten ministeriëele zetels innemen. Som migen zullen, vrees ik, in den gegalonneerden rok behagen scheppen, anderen zioh met jjver of ze op de paperassen werpen, om te zien, 't fijne van de zaak zullen kannen snappen en de meest doortastenden zullen enkele decreten uitvaardigen en verkiezingen uit schrijven. ,^n parlementen of gemeenteradeu verzamelen ze, zich daarna opnieuwdaar znllén de verschillende vooruitstrevende groepen elkaar ontmoeten; en men behoeft in de ge schiedenis niet ver terug te gaau, om te weten hoe die elkaar verstaan. De een zal den ander reactionair en de ander den een schelmsch en inhalig noemenover domheden zal dagen lang gedebatteerd, over ernstige hervormingen weinig gesproken wórden., En intussehen 1 jjdt het volk. De loonen dalen, dé fabrieken staan stil, werkplaatsen worden gesloten, de handel kwynt en dé levensmiddelen stijgen in prys." 4 Met deze woorden geeft de schrjjver van het N.. Gids-artikel, de heer Van Uildrika, de verwachtingen terug, van hetgeen Kropot kine, die zyn geestverwanten zeker wel kennen zal, id de zegepraal van de sociaal-démocratie ziet.''"': Om dit te voorkomen, moeten de arbeiders van het eerste oogenblik zelf optreden, zich het nóodige verschaffen door inbezitneming. Beslag moet gelegd worden, in naam van het opgestane volk, op de korenpakhuizen, op de kleerenmagazynen, op de bewoonbare huizen er zal niets n^ögen worden verkwist, maar dadelyk moet mien zich zóó organisèeren, dat leegten worden aangevuld met wat elders overtollig js. Organisatie en anarchisten! maar dat rjjmt immers niet? V De Rus denkt van ja. In een wjjk ver eenigen zich eenige personen van goeden wil, die rondgaan en opschryyén wat er aan woning ruimte te vinden is. Zjjn ze met hun ljjsten klaar, dan zien ze hoeveel menschen fatsoenlyk onder dak gebracht moeten worden. De ver- deeling is dan gemakkelyk. Heeft iemand bez.waar, een deel van zyn huis, dat dan eigenlyk het zjjne niet meer is, aan een uit een krot te voorschijn gebaald gezin af te staan, dan zal de gewapende macht hem wél tot rede brengen'. Daar hebben we 't alweer -wie zal de gewapende macht commandeeren, wie zal haar komen vertellen, waar haar tnsschenkomst noodig is? Met dé verdee'.ing van de mondbehoeften en de kieedingstnkken zal het eveneens gaan. Ik heb gezegd maar énkele ljjnen riante zullen geven. De lezer wordt uitgenoodigd zyn verbeeldingskracht een weinig te laten werken om zich de nieuwe maatschappij, die na werkeljjk op de grondslagen dér oude wordt opgetrokken, voor den geest ta brengén. De anarchist, die hier zjjtf toekomst-idealen schildert, behoort tot de naïeve soort, en wy moeten erkennen, deze is heel wat beminne lijker dan die andere, die weinig anders doet dan op de tanden knersen, dólkstooten of •revolverschoten uitdealen en met dynamiet gooien. De eerste gaat ten minste nog op bouwend te werk en zjj sticht geen direct kwaad, alleeh ziet er het gebouw, waarvan zjj bestek en teekening levert, wel wat wonder lijk oit. Dié nieuwe maatschappij, bestaat natuurljjk ook uit menschen. Maar dat zyn geen metsel- steenen van precies dezelfde grootte, zwaarte en samenstelling. Verbeeld u, na een met succes bekroonde omwenteling, dat de lieden, die ér aan hebben deelgenomen, door juist dezelfde gedachte worden bezield, en heel kalm aan het opschrjjven en verdeelen gaan! Dat zy zich zonder êenige tegenspraak onderwerpen aan de schikkingen, door een zeker aantal zicbtelf als zoodanig: opwerpende personen vap goeden wil" gemaakt. Als op. zulke ge- ge y|ris, aan' het rjjk dér fantaisie ontleend, éen.BOcia'e hervorming moet worden ingericht-, dan beklagen wjj dén armen stumper, die daarop wachteir moet. Eigenaardig is hef aau den anderen kant, dat de verschillende groepen van geavanceerden elkander zoo ongezouten de waarheid kunnen zeggen. Er is meermalen op gewezen, dat de radicalen door de socialisten, dezen weder door nihilisten, anarchisten en hoe zjj verder heeten mogen, van halfheid, van gebrek aan door tastendheid, van egoïstische bedoelingen worden beschuldigd. Als bet werkeljjk gebeuren mocht, dat 'een oyiwentelingsbewéging van eenigen omvang met goed gevolg werd ten einde ge bracht, dan zou men hen zeer stellig by den buit zien gaan vechten, dat er noch van het veroverde, noch van de veroveraars een stak heel bleef. En al verscheen dan Kropotkine op de kampplaats, om met zjjn vreedzaam verdeelingsplan olie op de golven te storten, ik trees hard, dat hy de klappen ook ril niet behoefde te koopeu. We zonden over al deze dingen kunnen zwjjgen, in de oyertuigiüg, dat zoo eenige buitengewone gebeurtenis in de toekomBt een plotselinge vernieuwing der maatschappij ten j i gevolge moest hebben, men aau niemand van het thans levend geslacht zal vragen, hoe zjj behoort te zyu ingericht. Daar komt nog I by, dat ik geenszins geloof aan zulke scherpe I overgangenkwam er een heftige beroering, zy zou vreeseljjk veel schade teweegbrengen, 1 maar nadat deze zoo goed mogelyk was her steld, zou men de maatschappy ongeveer in denzelfden vorm terugvinden als waarin zjj zich vertoonde vóór de ramp alleen, dé lei ders zouden hier en daar door anderen ver vangen zyn, zonder dat zulks eigenlyk de moeite loonde. Dat zjj anders, dat zjj beter zal wprderi, geloof ik met beslistheid, maar alleen door een gestadig voortwerkenderi vooruitgang. De strjjders voor heftige mid delen en de dweepérs voor nieuwe grond slagen" verklaren dien niét te zien. Och, zjj zien misschien ook niet den voortgang van dén uurwyzer op. hun horloge. Toch is er- gang in. v'l'-,"' Maar wat ons w^l dwingt van al dergeljjke openbaringen notitie te nemen is dit: De lieden, die ze met een gretig oor opvangen, en daaronder zyn ér helaas V maar al te veel, die alle reden hebben om te klagen, géloóven dat het langs den geschetsen weg wèl zou kuunen, en dat het er maar op aan komt, zich voor die telkens voorgespiegelde revolutie gereed te maken. Dat is het eenige niet. Als zjj de socialisten en dorgelyken steeds hooren smalen op het vele, dat in onze dagen gedaan wordt om verbeteringen aan te brengen, dan hechten zjj zich" aan dat afkeurend oordeel, en weigeren ook van hun kant mede te werken,aan hetgeen alleen iri staat is misstanden te doen verdwjjnen. Zoo komt er in de lagere volksklasse, geljjk men baar noemt met het oog op de stelling die zjj in de samenleving inneemt, eon geest van misnoegen, van verzet, van haat, die even vefderfeljjk is als hy gekweekt wordt door de voori '.verwezelykiug niet vatbare droome- rjjen van utopisten, als wanneer by de vrucht is van opzettelijke opruiing. De /mannen die op de ^enig mogelyae wyze willen hervormen, en men vindt* ze onder alle staatkundige partgen, kunnen hnn doel niet bereiken zonder de medewerking van dé minder bevoorrechten. Dat weten de aanstokers van het verzet ook wel. Hnn éénig oogmerk is, geen hervorming te doen slagen, ten einde zichzelf niet uitgewisoht te zien. v *•'- Zy, die anders willen, moeten zioh niet laten afschrikken. Hetvoorwaartsvoert niet altjjd langs gladde, gebaande wegen. i.WKST-Khiso, Purmerend, 8 Sept. '92. Mynheer de Redacteur Daar er, zooals ik verneem, nog Bteeds inwoners der gemeénte gevonden worden, die vertrouwen stellen in bef KREOLIN en zeifs/van plan zyn deze zelfstandigheid, tér gelegener tjjde in te nemenen daar het zon der bevoegd voorschrift zoo maar voor ieder verkrijgbaar is, zoo acht ik het mjjn plicht eens te wjjzen op het oordeel omtrent 'dit zoogen. geneesmiddel van allezins bevoegde zjjde uitgesproken. Zoo zegt bjjv. -(Dent8che mediziuische Zei- tong, April 1889) Th. Weijl, die zich met de chemische analyse vau de als Kreolin in den handel gangbare preeparaten, op uit gebreide schaal heeft beziggehouden, dat er twee hemelsbreed van elkander verschillende Stoffen onder die benaming verkocht worden, n. 1. het Engelsche van Jeyer of Pearson en het Duitsche van Artmann. Dat, daar beide soorten gemaakt worden door gefracti- oneerde destilatie van Steenkolenteer en omdat eene volledige nazniveriug der aldus verkregen producten niet dan met groote kosten en veel omslag kan ggvordeu verkregen, men onmo gelijk een gelijkmatig praeparaat kan verkrijgen noch verwachten. »Dte stoffen mogen dus niet in de geneeskunde worden toegelatenzegt hjj. De chemische analysen, die hjj er bjjvoegt, loopen dan ook zóó ver uit elkander dat men evengoed roode bessen-jenever en roode bor deaux voor één* en dezelfde stof kan doen doorgaan. Zoo bevat het praeparaat van A. slechts 8.4 dat van P. echter 22.0% phenolen koolwaterstoffen-jTeap. 84.9 en 56 9 (Zie hieronder). Onéphoudeljjk, zoo gaat hjj voort, komen Kreolinen in den haydel, die onderling zeer verschillen, ofschoon uit dezelfde fabriek. Ja >bet is voor iedereen, die zich met de be reiding van znlk soort van stoffen heeft be ziggehouden, dadelyk zonneklaar, dat het mM v .v,::

SPC | 1892 | | pagina 1