3 Juli. buitenland, binnenland. Noordhollands Nieuws- en Advertentie-blad. Acht-en-dertigste Jaargang. M Telegraafdienst. i»eerpU(^tr A bonne m e n t s p r ij s 85 Cents per drie maanden, franco per post ƒ1.— idvertentiën in te zenden des. Maandags en Vrijdags tot 'a middags are. Ingezonden stukken liefst vroeger. Bureau Weerwal PUBMEBEND. Advertentiën: ■Dienstaanbiedingen en Liefdegiften 25 Ct. per 5 regels, A oontaht, elke regel meer 5 Ct., zonder korting voor Boekhandel of Postdireotie Vertrekuren Spoortrein. Dienstregeling 1 V Amsterdam tt Zaandam Mei. Gewone tijd. Stoombootd Amsterd.-Purmerend En waaneer dan - wat zeer zeker ge branie rljhu Spaxije. .as :v.rv: v v Verschijnt DnffSD AG en ZAT JBDAG, Advertentiën van 1—5 regelB 75 Cts., elke regel daarboven 15 Cent. Van 3 plaatsingen, in eens opgegeven, worden slechts 2 berekend. Bewijsnummers gratis. Bjj voortdurende plaatsing volgens nadere overeenkomst. Groote letters worden naar plaatsruimte berekend. -' - 'y.-'i i- ii - nwaBTi- ii i i-i"j'. 1 «r Van AMSTERDAM naar ENKHUIZEN. u Ooatzaan u Purmerend h Kwadijk-Edara tt Ooathuizen Aveahoru Hoorn D Blokker tt Westwoud tt Hoogkarapel Bovenk.-Grootet Ai. Bakhuizen Van ENKHUIZEN naar STAVOREN per stoomf». morg. 8.82, 11.82, in verb. per Spoor v. STAVOREN naar LEEUWARDEN 9.65, 12.51, Van ENKHUIZEN naar AMSTERDAM. 6.-— 6.45 7.43 8.43 9.12 10.20 Dins 3.02 6.'— 10.06 '6.16 7.08 8.07 8.59 9.29 10.88 dags. 3.20 6,14 10.21 6.26 7.13 8.17 9.11 9.41 3.33 10.32 aö.86 7.25 8.27 9.23 9.66 10.49 1.— 8.45 6.31 10.48 7:81 9.29 10.03 1.07 3 8.51 6.87 10.49 CO •SP -2 - O 7.41 <n 9.39 10.13 1.18 4.01 6.47 10.59 7:48 -rf 9.46 10.20 1.26 4;08 11.06 7.57 A9.53 10.82 11.08 1.35 2.20 4.19 6.59 11.18 S 8.04 g 10.39 1.42 2.27 4.26 11.26 8.09 10.45 1.48 2.83 4.81 11.81 8.15 1' 10.51 1.64 2.39 4.37. - 11.37 r. 8.22 S ét 10.68 2.01 2.46 4.44 11.44 8.27 11.03 11.27 2.06 2.51 4.49 7.18 11.49 V Enkhuisen 5.26 tt Bovenk.-Gtootebr. 6.81 ii Hoogkarapel 5.88 a Westwoud 5.49 Blokker .5.55 Hoorn §c6,09 Aveöhórn 'S 6.17 Oostbuizen Jj 6.24 Kwadijk-Edam. 6.84 Purmerend 6.41 Oostzaan Zaandam 7. Ak. Amsterdam 7.22 snam. 4.55 en n 6.25 en 7.20' 7.27 7;34| 7.40 7.46 7.55 8.03 8.10 8.20 8.27 8.88 8.49 9.08 9.20 9.26 9.33 9.89 9.46 9.51 -SP T2 '1 tt 9.40 9.46 9.58 9.59 10.05 10.13 10.22 10.30 10.41 10.48 10.59 11.08 11.27 11.4 SP -o T a 'Pi 12.07il.05 1.19 12 25 ll.20il2.87 1.83 1.60 SP •O 2 cS 2.05 2.18 2.20 2.80 2.87i 2.48 2.59 2.13 2.19 2.26 2.82 2.88 2.48 2.66 3.03 3.13 3.20 3.82 5.55 6.01 6.08 6.15 6.21 6.31 6.39 6.46 6.56 7.08 7.14 8.55 9.05 9.18 9.29 9.87 9.48 ».ott 8.4317.2BII0.01 3.18i8.67|7.39il0.18 Van AMSTERDAM Dagelijks (uitgez. Dinsdag Vm. 7, 9, 10.45, 12. Nmd. 2, 4, 6, 7, 8.45. Des 'Dinsdags; Vm. 5, 6, 7, 9, 10.45, 12. Nm. 2, 4, 6, 7, 8.46 Van PURMEREND Dagelijks (uitgez. Dinsdag.) Vm. 6.30, 8, 9.16, 11. Nm. 12.30, 2, 4, 6,8.45 D e s Dinsdags: Vm. 6.80, 8, 9.16,11. Nm. 12.80, 2, 4, 6, 8.45 Des Zondags. Van AMSTERDAM 's avonds 11 uur. savonds 7.28, 8.40. Van STAVOREN naarENKHUIZEN 's morg. 8.21,10.—, Ynam. 4.34 en's av 7.80 Van LEEUWARDEN naar STAVOREN 6.50, 9.—, 3.07 en 6.25 Met 't oog op eene duiven-wedvlucht ter Spórttentóonstelling te Scheveningen, zal Zondag 3 Juli het Telegraafkantoor, behalve de gewone diensturen, ook van tot 8ure des .namiddags (Spoortjjd) voor de behandeling van telegrammen open zgn. De Directeur, FREUDENBERG. PuBKzniND, 2 Jnli 1892. Weinig weken geleden berichtten de dag bladen ons, dat binnenkort door de regeering een wetsontwerp op den Leerplicht bjj de Tweede Kamer zal worden ingediend. Dat is vroeger, dan velen znllen verwacht hebben, maar er bljjkt uit, dat 't ons tegenwoordig ministerie ernst is met zjjne beloften. Zjjn er onder onze lezers nog, die de be- teekenis van 't woord leerplicht niét "recht ver staan en meenen zjj, dat 't zeggen wil:-de plicht der ouders, opa hunne kinderen onder was te doen geren? Als 't dat slechts was, zon 't onnoodig zjjn eene wet op den leer plicht te maken. Want 't getal baders, die hunne kinderen geheel van ónderwjjs verstoken laten, zal wel niet groot zjjn. 't Woord zegt dan ook vrjjwat meer. 't Geeft te kennen, dat de ouders verplicht zjjn hun kroost geregeld, tot een bepaalden leeftjjd, ónderwjjs te doen geven, zonder ander dan 't allernoodzakelijkst schoolverzuim dus. Want hierop komt het aan: de kinderen moeten tot eén bepaalden, bjj de wet vast- gesteldeu leeftjjd onderwezen worden en dat ónderwjjs mag niet telkens en telkens weer wordén afgebroken, door het willekeurig ver zuimen der lessen. Hoe gaat het tot heden? De kinderen komen laat ons stellen op hun zesde jaar school. In dit opzicht hebben de ouders zich in den regel weinig te verwjjten. Sommigen doen hen al op hun vjjfde jaar op de schoolbank plaats nemen, als de gemeenteverordening dit toelaat. Er zjjn er zelfs, die graag zouden zien, dat ze nog jonger werden aangenomen. »'t Ruimt mooi op in huis", zeggen de moeders. >Ze zjjn thuis zoo lastig en meester is er voor om er op te passen." Eu hoe vroeger ze op Bchool komen, des te meer kunnen ze leeren: dat wil met een beetje andere woorden zeggen: des te vroeger kunnen we ze weer van school nemen. 't Is ergerljjk genoeg, maar ouders, die op deze wjjze redeneeren, zjjn bjj dozgnen te tellen. En dezen zien zoo weinig het onver antwoordelijke van hunne manier van hande- in, dat ze ér openljjh vóór uitkomen. »Zie je," zoo spreken ze dan »toen mjja kind naar Bchool mocht gaan, heb ik 't er zoo gauw mogeljjk heengezonden, dan waren we ér ten minste een nor of wat af. Maar nu 't al heel goed kan lezen, schrgvei» en rekenen, en thuis al aardig in de hand begint te komen of bjj dezen of genen baas een stuiver of wat kan verdienen, nu neem ik bet van lobooi, al zegt de ondsrwgzer ook, dat het noodzakeljjk nóg een paar jaar moet schoolgaan. En toch, dit is het ergste nog niet. Misschien hebben deze ouders hunne kinderen gedurende dat zèer geringe getal schooljaren trouw van de lessen gebruik laten maken en hebben dezen das -in dien korten tjjd geleerd, wat er te leeren was. Maar helaas, dat is met de meeste ouders van pas genoemde soort geenszins zoo. Om allérlëi redenen, soms van den nietigsten aard, verzuimen hunne kinderen meermalen een derde, ja de helft der uren, voor het ónder wjjs Bestemd. Niet; alleen dat dit' aller- nadeeligst werkt op hun eigèn vorderingen, maar 'tbelemmert ook zeer den geregelden gang van 't ónderwjjs der tronwe schoolbe- zoekers, daar de onderwjjzer ter wille van hen, die verzuimd hebben, genoodzaakt wordt telkens en telkens te herhalen. Welk een arbeid voor heml Welk vervelend wachten voor de overige kinderen! Wat wordt er onder znlke omstandigheden van de vrachten, die het ónderwjjs zon kunnen opleveren? Er is echter eene andere soort van school verzuim, waardoor nog veel meer kwaad wordt gesticht, 't Wordt uitsluitend ten platten lande aangetroffen en wel voornamelijk daar, waar land-en tninbonw 't hoofdmiddel van bestaan zjjn. Nanwelgks is de maand Maart in 't land, en beginnen dé bezigheden op tuin en akker, of de ondeywjjzer ziet een groot gedeelte der jongens uit de hoogere klassen achtereenvolgens verdwgnen. Den geheelen zomer en een mooi stnk van den herfat bljjjdh hunne plaatsen onbezet. Eindelgk, §.l^ de laatste aardappel uit den grond is opgedolven, komen de jonge bonwertjes en «tnindertjes, de een na den ander, den ouderwjjzer en hnnne schoolmakkers weer met hnnne tegenwoordigheid vereeren. Minstens een half jaar zjjn ze weg geweest. Van de in dien ,tjjd verwèrkte leerstof hebben ze niets genoten. Hnnne manieren zjjn er gedurende den veldarbeid bok niet fijner op geworden en van 't vroeger geleerde is geen klein deel vervlogen, wjjl ze nog te jong zjjn om het in 't gehengen te bewaren. Wat moet de onderwjjzer met hen begin nen? Plaatst hjj hen in de klas, waar zjj vanwege hun leeftjjd behooren te zitten, dan staan hun de handen verkeerd. Geeft hjj hnn echter eene plaats in eene lagere afdeeling, dan schamen ze zich, dat zg samen moeten werken met kinderen, die zooveel jonger en kleiner zjjn. Zg gevoelen zich vernederd en volgen met zeer weinig lust de lessen. Hoe de onderwjjzer 't dns ook aanlegt, deze in 't vooijaaar verdwijnende en in 't najaar verschijnende trekvogels veroorzaken altjjd groot nadeel aan den goeden gang van zaken op de school. Aan den goeden gang van zakenHelaas, dat daarvan, op 't platteland althans, zoo zelden spraak—kan zjjn I 't Weinigje lezen, schrgven en rekenen toch, dat de kinderen zich in het zeer beperkt aantal schooljaren kunnen eigen maken, is volkom$p onvoldoende om hen te leeren denken. En daarop komt het toch in de allereerste plaats aan. Wat is in den tegenwoordigen tjjd een mensob, die geen denken heeft geleerd? Is bet te verwonderen, dat de kinderen uit de volks klasse, voor wie het ónderwjjs op de gewone lagere school het begin en het einde is, door hunne zeer geringe ontwikkeling ongeveer weerloos staan tegenover hen, wier verstand, wier denkvermogen, door langer, geregelder en beter onderjvjjs bohoorljjk gevormd en ontwikkeld is? Deze laatsten ontvangen ook beter ónder wjjs, zeiden we. Want ieder begrjjpt gemak kelijk, dat de degelijkheid van .'t ónderwjjs in rechtstreeksch verband, staat tot 't getal kinderen, dat aan één onderwjjzer wórdt toeV&rtrbnwd. - Welnu, terwjjl op de scholen voor den meer gegoeden burgerstand eene klasse zelden meer don 30, in den regel minder dan 30 leerlingen telt, tobben de onder- wjjzers op de dorps- en in de steden op de kostelooze scholen met minstens een 50, soms zelfs een 60-tal. En bedenkt men daarbjj dat dezen, wat het getal leerjaren betreft, verreweg in de minderheid zjjn, dan is 't niet te verwonderen dat' zjj, op manneljjken leeftijd gekomen, in den strjjd om het be staan het onderspit delven. Nu zou men kunnen beweren, dat er toch ook mannen zjjn, uit de volksklasse voortge komen, die, 't zjj alsHmannen van zaken, 't zg als gémeente- of rgksambtenaren, het tot eene zekere mate van welvaart, tot een soms vrg hoogen rang gebracht hebben. En werkeljjk, de zoodanigen zgn er. Maar zg behooren tot de uitzonderingen en als zoodanig bevestigen zg den regel. En wat men daarbg niet uit het oog mag verliezen is, dat deze gelukkigen in den regel ten minste juist door het meerdere ónderwjjs hnn ten deel gevallen, geworden zjjn wat ze zgn. Een bewjjs te meer alzoo, dat onderwgs en ónderwjjs alleen het middel, is om denbeklagenswaardigen toestand, waarin znlk een bedroevend groot gedeelte des volks ^erkeert, te verbeteren. Maar dan geen onderwgs, dat, te hooi en te gras ontvangen, weinig meer dan niets te beteekenen heeft. Dan - ook geen onderwgs, dat met het 12de jaar des leerlings voor goed een einde neemt en dat op zjjn 20ste jaar blgken zal niets te hebben achtergelaten dan de treurige ervaring, dat de vruchten er van totaal verdwenen' zgn. Maar een onderwgs, waaraan geregeld wordt deelgenomen door alle kinderen, idie in de termen vallen en tot hun 14e jaar, om vervolgens op de herhaling- school nog gedurende Oen paar jaar te worden voortgezet en naar de plaatseljjbe omstan digheden uitgebreid. En dan ook geen overbevolkte klassen van 50, 60 en meer kinderen, waarbjj het den onderwjjzer'^ ondoenljjk is zich eenigszins met elk kind in 't bgzonder bezig te. houden ,en acht te geven' op ieders bjjzonderen aanleg en karakter; maar klassen van hoogstens een 30-tal, geljjk dat op dagscholen voor de min vermogende standen het geval is. Dat alles zal ongetwjjfeld veel geld kosten. Maar als zulk onderwgs strekken kan om de armoede te doen afnemen, de algemeene ont wikkeling krachtig te bevorderen, door van de kinderen des volks denkende wezens te maken, dan wordt 't niet licht te duur1 be- I taahl. beuren zal het algemeen stemrecht wordt ingevoerd, dan zal men daarvoor geen vrees behoeven te koesteren, want in de handen van wel onderwezen en das goed ontwikkelde kiezers strekt het stembiljet ten waarborg dat alleen de stoffelijke en zedeljjke belan gen van het geheele volk zullen bevorderd worden. Jan Punt. Men begint er nu aohter te koinen, hóe de aan slag in het oafé Véry eigenlijk plaats heeft gehad. Het journal dss Débais zegt het volgende Toen Pranois en Mennier het plan vormden het café in de luoht te doen vliegen, bezat Bricou nog dynamiet, dat te Soiay-sous Etoiles gestolen was. Meunier maakte alleen den bom gereed. Deze bevatte een ijteren doos, lang 20 c.M., hoog en breed 10 o.M. Meunier plaatste in die doos 28 patronen, ie .zamen 21/s kilo wegende. Die dynamietpatronen werden ontdaan van hun perkament omhulsel en aan een der patronen werd een lont van het systeem Bickford, lang 15 o.M., beveBtigd. Meunier deed de helaohe machine in eeu kleiu valies,en begaf zioh des avonds te negen unr naar bet café Véry. In de nabjjheid van het oafé ging hij in eeu urinoir eu stak daar de lont aan. Vervolgens stapte hij het café binnen en plaatste zgn valies bjj de dear. Hg bestelde iets en vertrok spoedig. Vijf minuten later had de ontploffing plaats. De Koninin-Regentes moet persoonlijk itussohen beide zijn gekomen in de quaestie van de werk staking der telegrafisten, die thans geëindigd is met de belofte, dat zooveel mógelijk aan de grieven zal worden te gemoet gekomen en met het aftreden van den minister van binfiènlandsche zaken. In den omtrek en de voorsteden van Chicago is' veel schade aangerioht door een overatrooming, welke waaisehijnlgk asn moedwil te wijten is. Een paar landeigenaren, die naijverig waren opdiunne buren, moeten een dijk hebben doorgestoken, om de landen van die buren onder water te zetten. TWEEDE KAMER. Zitting van 28 Juni, Het debat over de belastingvoorstellen werd voortgezet. De heer Van Vëlzen protesteerde tegen 'den heer Van Houten alsof anti-revoiotionnaireu hunne beginselen zouden yerlooohenen. Hij en de heer Poolman, die de vooretellen geen belangrijke verbetering vónd, sohtten eene vermogensbelsating niet toe te passen zonder bedrijfsbelasting te kenuen. De heer Van Karnebeek, evenzeer als de beer Vee- gens, is voor, maar bestrijdt do verhooging op het gedistilleerd en dringt aan op vrijstelling vooi hen die nog in bel patent gedrukt worden. De heer Van Delden wilde het onroerend goed lager zien getroffen in de vermogjngibelastingde heer Ver- meuleu beweerde dat deze belasting juist den nij- i veren, middenstand sterker zal drukken, de land- bouw weinig zal baten en den tocislen toestand niet zal verbeteren,

SPC | 1892 | | pagina 1