SCHUITEMAKERS 1802. Zondag, Januari N". Noordfaollands JKeuws» en Advertentie-blad. Acht-en-dertigste Jaargang» s»; Bericht. ^6-09 BUITENLAND. Abpitn© mentaprb 85 Cents per drie maanden,.franco per post/L— Advertentiën in te zenden des Maandags en Vrijdags tot's middags 2 ure. Ingezonden stukken liefst vroeger. Advertentiën Tan 1—5 regels 75 Cts., elke regel daarboven 15 Cent. Yan3plaatsingen,ineens opgegeven,worden slechts 2berekend.Bewijsnummers g r a t i 8. Bij voortdurende plaatsing volgens nadere overeenkomst. Groote letters worden naar plaatsruimte berekend. Uitgever, Verantwoordelijk Hoold-Redaoteur J. SCHÜTTEM AKER, Hoogstraat, PURMEREND. Advertentiën: Dienstaanbiedingen en Liefdegiften 25 Ct. per 5 regels, d. contant, elke regel meer 5 Ct., zonder korting voor Boekhandel of Postdirectie Vertrekuren Spoortrein. Dienstregeling 1 October. Van AMSTERDAM naar ENÉHÜIZEN h Ooatzaan u Purmorond h 9 tsi Van ENKHUIZEN naar AMSTERDAM. n R i. Stoombootdienst Amsterd.-Pnrmerend Onze kinderrijmen. Duitss oDland, 2SwlX»erlaxxcl> spaujo. ENBER COURANT. VersQtrijntDINGSDA& on ZATUKDAG. V Amsterdam 6.— 6.45 ii 9.12 10.20 Dins 3.04 6.— 10.— u Zaandam 6.16 7.03 8.07 9.31 10.33 dags. 3.28 6.14 10.16 6.26 7.13 8il7 9.41 3.33 10.26 a6.36 7.25 8.29 9.56 10.50 3.45 6.81 10.38 Kwadjjk-Edam 7.31 10.08 1.07 s s 3.51 6.37 10.44 ir Oosthuizen CO 7.41 0) 10.13 1.18 4.01 6,47 10.54 ff Avenhorn 7.48 10.20 1.26 4.08 11.01 Hoorn CO .9 p 7.67 10.32 11.08 1,36 2.20 4.19 6.59 11.13 Blokker 8.04 p 10.39 1.42 2.27 4.26 11.20 "Westwoud 8.09 10.44 1.48 2.33 4.31 11.26 Hoogkarspel 8.16 10.50 1.64 2.39 4.87 ,-P 11.821 Bovenk.-Grootebr. 8.22 10.57 2.01 2.46, 4.44 11.891 Kk. Enkhui&on 8.27 11.02 11.27 2.06 2.61 4.49j7,18 11.441 V Enkhuiaon n Bovenk.-Grootebr. Hoogkarspel t, Westwoud //Blokker» //.Hoom Avenhorn ii Ooathuizen H, Kwaiijk-Edam. n Hunkerend Oöatzaan ,i Zaandam 5.25 7.20 9.20 9.40 11.27 2.18 6.66 8 55 6.31 7.27 9.26 9.46 2,19 6.01 5.38 7.34 9:38 9.53 2.26 6.08 9.06 5.49 7.40 9.39 9.59 1 •«-> 2.82 6.15 5.55 7.46 9.45 10.05 r 2.88 6.21 7.55 A 9.51 10.13 11.48 CD 2.05 2.48 6.81 9.18 •^6.17 8.03 10.22 •N 2.18 2.66 6.89 - .2 6.24 8.10 10.30 2.20 3.03 6.46 9.29 a 6.84 8.20 10.41 - 2;30 3.18 6.66 9.87 6.4L 8.27 10.49 12.07 1.05 2.37 8.20 7.03 9.43 8.38 «a - 1.19 2.48S.82 7.14 7.02 8.49 11.06 12 25 1.83 2.59 3.43 7.26 10.01 7.22 9.03 11.19 12.37 1.50 3.13 3.57 7.89 10.13 Van AMSTERDAM D a g e 1 ij k s (behalve Dinadag) Vm. 7, 9, 10.45, 12. Nmd. 2, 4, 8, 7, ure. Des Dinsdags: Vm. 5, 6, 7, 9,10.46, 12. Nm. 2, 4, 6, 7, ure. Van PURMEREND Da g e lij ka (behalve Dinsdags. Vm. 6.30, 8, 9.16, 11. Nm. 12.80, 2, 4, fl, ure. Des Di nsdags: Vm. 6.30, ,8, 9.16, 11. Nm. 12.80, 2, 4, 6, ure. Van ENKHUIZEN naar 8TAVORFN per atoomboot morg. 8.82, 11.32, 's nam. 4.66 en Wonds 7.23. Van STAVOREN naarENKHUIZEN 's morg. 8.21,10.- iu verbinding per Spoor v. STAVOREN naar LEEUWARDEN 9.65, 12.61, 6.26 en b 8.40. Van LEEUWARDEN naarSTAVOREN u 79.— -, 's nam. 4.84 en'savl.80 u 8.07 en n 6.26 Bg dit nummer wordt aan ben, die zich als inteekenaar aanmeldden. No. 4 van het Go- illuBtreerd Familieblad verzonden. Tengevolge van het groot aantal inteeke- naren bestaat echter de mogeljjkheid, dut iemand dit vierde nummer abusievelijk niet mocht ontvangen. In dat geval verzoeken wij diegenen daarvan aan ons bureau kennis te geven, opdat wjj dit onmiddellijk kunnen herstellen. Zg die zich nog als inteekenaar op het Qeïllustreerd Familieblad willen opgeven, noo- digen wg dringend uit, dit alsnog ten spoe digste te doen, daar bg langer dralen de reedB verschenen nummers niet zouden kun nen worden bijgeleverd. >Kinderrgmen" staat er boven dit stuk, kinderrijmen een schijnbaar onbeteekenend iets, maar dat toch geruimen tgd onze aan dacht beeft geboeid en ons leven vervulde. Kinderrijmen, ieder heeft ze juichend meege zongen, als hjj met de anderen ronddanste in den vroolgken kinderkring, leder herinnert zich nog de pret van op vaders knie te mogen paardrijden, ieder weet, dat moeder hem zacht- kens in slaap heeft gesust met welbekende, wiegeliedjes. Maar als kind gaven wjj er ons geen rekenschap van, dat die rjjmpjes, waarmee wjj aftelden, 'slechts onbegrjjpoljjke klanken waren, en dat er slot noch zin was aan de versjes, die moedér ons voorzong; doch ouder geworden merkten Wg dat op en menig onzer heeft toen de schouders opgehaald over onzin als: r >0in, duin, dori, ,-V Lausi, Dori, Lausi, akkerman. Pliiuplam in 't zakje, Violette, Franscha commissaris, Pief, paf, af," over wartaal als: »Zwanen, witte zWanen, Wie wil er meo naar Engelland varen Engelland is gesloten, De sleutel is gebroken, Vette kapoen, wat doe je hier? Ik bak mjjn brood en brouw mjjn bier, Zeven paarden voor een wagen, Had ik een stok, ik zon ze jagen, Had ik een zweep, ik zou ze slaan, Dat ze den hoogen berg opgaan, Hooge bergen, diepe kuilen, Niemand kan den dood ontschuilen, Als hg komt, dan komt hg snel, Wacht je voor de zonde wél." En toch zjjn er tegenwoordig velen, die dien onzin opteekenen en verzamelen, omdat zjj weten, dat wat onzinnig Ijjkt het daarom nog niet behoeft te zgn, en'dat als de sluier, die een raadselachtig waas over vele dier kinderrijmpjes hééft geworpen, wordt opgelicht, diezelfde scbjjubare wartaal ons allerlei merk waardige dingen kan leèren. Vooreerst wjjs ik er op, dat onze rjjmpjes niet uitsluitend rjjmpjes zgn van de streek, waar wg wonen, maar dat in' België en Dnitsch- land, in Denemarken en in Zwitserland^^ ja zelfs in Zweden en sommige deelen van Hön- garjje door de kinderen rjjmpjes worden ge zongen, die soms woord voor woord met de onze overeenkomen en even onsamenhangend eu onbegrijpelijk schjjnen als deze. Dit nu is heel merkwaardig, want de kinderen van het eene land kunnen al die rjjmpjes niet aan die van het andere hebben overgeleverd. Tot voor korten tgd bekommerde niémand zich om die kinderversjes, niemand schreef ze op, ze leefden alleen in den mond ;van het kind en gingen van kind op kind over. En nu diezelfde reir dansen en diezelfde versjes toch in alle landen, waar Germanen wonen,, bekend bljjkeu te zjjn, volgt daaruit, dat de grondstof van die ge meenschappelijke rjjmpjes overoud moet zgn. Zjj moet dagteêkenen nit den tgd, toen de stamvaders der verschillende Germaansche volken nog tezamen rondzwierven, nog één volk uitmaakten, met dezelfde begrippen en denzelfden godsdienst. De stof voor die rgmpjeB is c das meer dan 1000 jaar oud, dagteekent nog uit den vóór-Christeljjken tgd onzer vaderen/ Deze ouderdom maakt onze onzinnige rjjmpjes reeds eerbiedwaardig en verklaart, dat ze voor ons grootendeels onverstaanbaar zgn geworden. Maar ér is meer. Tegenwoordig laten wjj die kinderrijmpjes en reidansen aan de kinderen over. Zjj behooren hun. Maar niet altjjd is datzoo geweest. Het patertje wordt tegen woordig nog wel door volwassenen gedanst; voor honderd jaren was dat zeer gewoon. Het jonassen, dat wjj nu alleen nog met kinderen dóen, behoorde in de 17e eeuw tot de briii- loftspret. En in de middeleeuwen vermaakten aanzienlijke volwassenen zich met spelen, die nu alleen bg kinderen in zwang zgn. Zoo is langzamerhand bjj dé kinderen tereoht ge komen, wat oorspronkelijk gebruik was bjj groote menschen. En wat in de middeleeuwen reeds tot spel en tgdverdrjjf was geworden, zjj het dan ook voor ouderen, was oorspron kelijk ook daartoe niet bestemd. Neen, ver scheidene dér spelen, waarbij onze kinderen half dansend, half loopend in een kring voort schrijden en zingen, zjjn rechtstreeksere over blijfselen der plechtige reidansen, waaraan ook door de vorsten en edelingen onder de oude Germanen ter eere hunner heidensche goden werd deelgenomen, en dé versjes, thans nog door de kinderen daarbjj gezongen, zgn ver basteringen, verknoeiingen, der heilige liederen dan aangeheven. Onze kinderspelen en rjjmen kunnen dus licht verspreiden over de denkwjjze onzer heideDsche vooronders, waarvan wg zoo weinig wetenzjj kunnen ons ook inlichten omtrent allerlei oude gebruiken, die thans reeds lang vergeten zgn, maar waarvan de kinderspelen 'tien merkwaardig getrouwe afspiegeling geven. Wil men voorbeelden? Een bekend spel is dat van wolf en schapen Herder, laat je schaapjes gaan, Ik durf. niet. Waarom niet Van den ruigen wolf niet. De ruige wolf is gevangen Tusschen twee jjzeren tangen, Tnsschen zon en maan, Herder, laat je schaapjes gaan." Welnu, dit spel heeft een diepen zin. De Germanen geloofden, dat bun goden, de goden des lichts, eindeljjk door die van de duisternis zouden worden overwonnen en dat dan de wereld zou vergaan. Een der wezens, waar- j van het verderf dreigde, was een vreeseljjke wolf, die dageljjks in kracht toenam. Daarom boeiden de goden hem vóór bg nog volwassen was niet een tooverband en klemden dezen tusschou twee rotsen vast. Zoolang hg zoo gevangen zat, waren de goden veilig, als het hem;ten slotte gelukte zich los te rukken, brak de dag van de werelds ondergang aan. De wolken werden in de Germaansche mytho logie vaak als schapen gedacht. Ook wjj spreken nog van schapenwolkjes en van schaap jes aan den hemel. Vandaar dat de god der wolken als herder wordt voorgesteld. Wat zien wg nu in ons kinderspel De herder durft zgn schapen niet te laten gaan uit angst voor den wolL Maar hg hoort nu, dat zgn doodsvijand gevangen is, tusschen jjzeren tangen, zegt het rjjm, de rotsen der overle vering. Alles is dus vèilig. Onbezorgd kan hjj zjjn schapen laten gaan. Maar wat ge beurt In het spel wordt onverhoeds een der schapen gegrepen. De wolf ïb losgebroken en werpt zich op zjjne vjjanden. De wereld- strjjd bpgiut. Het sohijnbaar onzinnige kinderrjjmpje be waart dus de herinnering aan de voorstelling onzer voorouders omtrent het lot van goden en werejd. En dat wjj hier werkeljjk met heidensche overlevering te doen hebben, en niet maar met een gewonen wolf, die schapen grjjpt, bljjkt dnideljjk nit den regel: tusschen zon en maan". Immers, de heidensche Ger manen stelden zich voor, dat deze hemelli chamen door twee wolven werden vervolgd de een snelt de zon na, om deze te verslinden de ander loopt voor de zon uit en zoekt de maan te grjjpen. Dit kinderrjjmpje is heinde en ver bekend. In verschillende deelen van ons land, van België en Dnitschland, ja, tot in Zevenbergen toe vindt men bet met geringe afwjjkingen terug. (Slot volgt.) G. J. Boekenoogbn. Belgiö De prachtige Pieterskerk te Leuven zal hersteld worden krachtens eene tusschen den Staat en de stad aangegane overeenkomst. De kosten worden op f 460.000 geraamd en veertig jaren tullen daar voor noodig zijn. De Hgkadag heeft de buitengewone hegrooting voor de, posterijen onveranderd aangenomen.: Het ontwerp betreffende bet graan in opslag voor den doorvoer kwam daarna aau de orde. Prins Bismarok, die behalve lid van den Rijksdag, ook lid van het Pruisische Heerenbuis is, heeft v0tgen8~dff~~iTeidh££ T.|ny<t" rijn ontslag uit dit laatste staatslichaam genomen, omdat hij aan andere zaken, dan die der Kamer, zijn tijd besteden moet. Duitschlaud's pas verworven eigendom Helgoland, sohijnt eenigazins onvaste grond te wezen. Een gedeelte van het Hiemenaterras ls er ingestort. Ohgeveer 2000 kub. meter rotsgrond stortten naar beneden en een, huis werd daardoor verpletterd. Den 16 zijn door middel van de telephoon twee partijen schaak gespeeld tusschen een geselschap te Birmingham en een te Liverpool. Vooraf was be paald, dat in een uur minstens vijftien zetten moesten worden gedaan. Dat te Liverpool gaf het eene spel reeds spoedig op en verloor het andere. Met eene kleine tusschenruimte was van' 2 oren des namid dags tot ongeveor half négen dés avonds gespeeld. De Staatsraad heeft met 27 tegen 10 stemmen een voorstel verworpen om het verbod om op Zondag te jagen af té schaffen. Da vreemde oorlogschepen zullen weldra Tanger verlaten, daar de ongeregeldheden ala geëindigd kunnen worden besohouwd. ■HU £%T.lé3. De Paus houdt zijne kamer. Dokter Pcccarelli is ontboden en heeft zioh met een bijzonderlijk tot zijne beschikking gesteld rijtuig naar het vaticaan begeven. Te Rome neemt de influenza toe, door'de aan houdende regens bevorderd. De sterfte gaat het normale gemiddelde cijfer ver te boven. De kardinaal- vioaris heeft de geioovigen voor den duur der epi demie van het vasten vrijgesteld. i-'ranltrljli. De Kamer was jl. Dinsdag bet tooneel van de grootstmogelijke verwarring, gevechten eo rumoer, zelfs onder 't publiek alles tengevolge vau beschul digingen tegen minister Constans. De voorzitter kon er niets tegen doen, dan de .zitting verdagen. De questuur der Kamer diende bjj den procureur der republiek een rapport in, over de voorvallen van Dinsdag j.l. Laur heeft hel gebeurde aan Roobefort te Londen geseind en hem advies ge vraagd; Rochefort antwoordde: #Men vecht niét met een dief eu valschen spelermen laat tegenover zoo iemand geen uitepraak doen door reohtbankeu waar geen recht te verkrjjgen is; nooh door magistraten die zich gedragen als knechten". SlneolancL Gisteren had de plechtige begrafenis plaats van den hertog vsn Clarence. De Ijjksioet verliet des morgens te tien uur het paleis te Sandringham, zich begevende naar het spoorwegstation te Wolfertqn. De prins van Wales'volgde den lijkwagen te voei. Prinses Mary von Teok eu de andere prinsen, als mede prins George, waren in rjjtuigen gezeten. De trein kwam te drie uur te Wiudsor aan, waar de lijkkist door de soldaten van het regiment, waarvan de overledeue commandant was, naar de kapel St. George gedragen werd, gevolgd door de Engelsohe en door buitenlandeohe prinsen. Na een iudfruk- wekkenden lykdienst in die kapel werd de kist neergelaten in den grafkelder van de Albertkapel. Er. was een ontzaglijke menigte volks op de been ,in de straten te'Windsor. De rouw is algemeen te Londen, te Windsor en in de provinciën. Huslana Evenmin te Petersburg als te Moskau beersoht eenige twjjfel meer over het gerucht, dat onlangs een mijn ontdekt is op de Moskau-Bjashnerspoorweg, met het'doel den uit Livadia komenden trein met den czaar in de Inoht te doen epriugen. De Peter- burgeohe politie ontwikkelt een buitengewone werk zaamheid om de daders op het spoor to komen.

SPC | 1892 | | pagina 1