N°. 3131. SCHUITEMAKERS 1802. Woensdag, 6 Januari 'H Noordhollands en Advertentie-blad. Acht-en-dertigste Jaargang. Wik- en Weegloon.(3) yyf Uitgever, Verantwoordelijk Hootd-Redaotour J. SCECUITEQIAKER, Hoogstraat, PURMEREND. Advertentiên: Dienstaanbiedingen en Liefdegiften 25 Ct. per 5 regels, A oontant, elke regel meer 5 Ct., zönder korting Voor Boekhandel of Postdireotie Vertreknrep Spoortrein. Van AMSTERDAM naar ENKHUIZEN 11.08 Dienstregeling 1 October^ 11.06 Ü3 Stoombootdienst Amsterd.-Purmerend AAN ONZE ABONNE'B! DE UITGEVERS. Kanaal door Westfriesland. J y *V V-I y*? "J, v<?''-%/ |?S3f gs 'Tfl ft1 p' PURMERENDER COURANT. Versohljnt DINGSDAG en ZATUBDAO. Abonnementsprijs 85 Cents per drie niaanden, franco per post1.— Advertentiên in te zenden des Maandags en Yrijdags tot's middags 2 ure. Ingezonden stukken liefst vroeger. Advertentiên ran 1—5 regels 75 Cts., elke regel daarboven) 15 Cent. Tan 8 plaatsingen, in eens opgegeven, worden slechts 2 berekend. Bewijsnummers gratis. Bij voortdurende, plaatsing volgens nadere overeenkomt. Groote letters worden naar plaatsruimte berekend. - V Amsterdam I Zaandam tt Ooatzaan Purmerend Kwadijk-Edam 0 Oosthuizen a Avenhorn 0 Hoorn 0 Blokker 0 Weatwoud y Hoogkarapel e Boveuk.-Grootebr. Ak. Enkhuizen 6.—16.45 6.16 7.08 6.28';7.18 a6.86 7.25 7,81 7.41 7.48 7.57 8.04 8.0? 8.15 8.22 8.27 8.07 8.17 8.29 9.1210.20jDius- SP I 9.81 9.41 9.66 10.03 10.18 10.20 10.32 10.39 10.44 10.60 10.57 111.02 10.88) dags. 10.50 11.27 l.— 1.07 1.18 1.26 1.85 1.42 1.48 1.54 2.01 2.06 2.20 2.27 2.88 2.39 2.46 2.51 8.04 8.28 8.38 3.45 8.51 4.01 4.08 4.19 4.26 4 81 4.87 4.44 4.49,7.18 6.—110.— 6.14|10.16 110.26 6.31,10.38 6.37 10.44 6.47 6.59 10.54 11.01 11.18 11.20 11.26 11. 11.891 11.441 Van ENK HUIZEN daar AMSTERDAM. 9.40 11,27 V Enkhuizen Bovenk.-Grootebr. Hoogkarspel Weatwoud Blokker Hoorn Avenhorn Oosthuizeu Knradijk-Edam. Purmerend Ooatzaan Zaandam Ak. Amsterdam 5.26;7.20 5.31(7.27 5.3817.84 5.49 7.40 5.55 §6.09 -|6.l7 .3 6*24 6.34 0.41 7.0$ 7.2? 7.46 7.55 8.03 8.10 8.20 8.27 8.88 8.49 9.03 9.2) 9.26 9.38 9.89 9.45 9.61 tsj 9.46 9.53 9.59 10.05 10.18 10.22 10.30 10.41 10.49 11.19 11.48 12:07 12 25 12.87 1.05 1.19 1.38 1.60 ■5 2 c§ 2.05 2.13 2.20 2.30 2.37 2.18(5.55 2.19,6.01 2.26,6.08 2.82 6.15 2.88 6.21 2.48 6.81 2.56 6.89 k.48 3.82 2.59)8.48 3.18,8.57 8,08 6.46 8.18 6.56 8.20' 8 55 9.05 9.18 9.29 9.87 9.48 7.08 7.14' 7.26 10.01 7.89,10.18 Van AMSTERDAM Dagelijks (behalve Dii.adagj Vm. 7, 9, 10.45, 12. Nmd. 2, 4, 6, 7, 'ure: Dea Dinsdags:' Vm. 6, 6, 7, 9,10.45, 12. Nm. 2, 4, 6, 7, ur*. 1 t Van PURMEREND Dagelijks (bshalve Dinsdags. Vm. 6.30, 8, 9.15, 11. Nm. 12.30, 2, 4, 6, ure. Des Dinsdags: Vm. 6.80, 8, 9.15, 11. Nm. 12.80, 2, 4, 6, ure. Van ENKHUIZEN naar STAVOREN per stoomboot raorg. 8.82, 11.32, 's nam. 4.55 en 'savonds 7.28. Van STAVOREN naar ENKHUIZEN *s mfe'rg. 8.21,10.—, 's nam.' 4.84 en 's av 7>8Q in verbindingper Spoor v. STAVOREN naar LEEUWARDEN. 9.55„ 12.51, .6,25 en 8.40. Van LEEUWARDEN naar STAVORE^ 7.—, 9.—8.07 en 6.26 Onder de ëischen des tjjds, onder de be hoeften van den ontwikkelden en beschaafden mensch, neemt de ILLUSTRATIE in den laatsten tjjd eene voorname plaats in. Niet genoeg dat telegraaf en telefoon in een oogwenk van het eene eind der wereld naar het andere, tjjding breugen van de meest be langrijke gebeurtenissen, dat een oogenblik daarna door middel van de drnkpers den volke worden bekend gemaakt -niet genoeg dat een heirleger van journalisten dag aan dag. niet zelden des nachts, bezig is om de nieuws berichten spoedig en in den meest aantrek- keljjken vorm voor de pers gereed te maken, peen, in deze eeuw van stoom enjolectriciteit wenscht men nog iets anders. Naast de zakelijke vermeldingwenscht men de aanschouwelijke voorstelling van hetgeen in de wereld voorvalt. De geïllustreerde week- en maandschriften voorzien in deze behoefte. Maar zoo deze eeuw er een is van wonderen op allerlei gebied, zjj is het niet het minste op het gebied der journalistiek. Of grenst het niet aan het fabelachtige, wanneer wjj den abonnéi op onze Courant voor den ongehoord geringen prijs van 30 Cents per drie maanden (franco per post 45 cents) een Geïllustreerd Zon dagsblad aanbieden, dat zoowel door de talrijke "fraaie gravures als door den degelijken inbond en den netten vorm kan wedjjveren met illustraties als: Eigen Haard, de Hollandsche Illustratie, de Katholieke Illustratie, wanneer zjj deze allen niet reeds overtreft N ..Voor 30 Cents per kwartaal verschaffen wg de abonnés onzer Courant, dooh ook uitsluitend dezen, een rjjk Geïllustreerd Zondagsblad, fraai van vorm, net van druk, degeljjk van inhoud, en door zjjn fabel» achtigen prjjs, door zjjn godsdienst noch zeden kwetsendeu inhoud bestemd om een vriend des hnizes te worden in ieder gezin, dat prjjs stelt op ontwikkeling en beschaving, flet geïllustreerde blad alléén kost 5. per jaar. Onze Courant, die 2 malen 's weeks ver- schjjut, kost dus voortaan mèt het Geïl lustreerd Zondagsblad slechts 1.15 per kwartaal, franco per post 1.30,een prjjs die verbazend gering mag worden genoemd. Elke week ontvangt men een blad, be staande uit acht pagina's recht gezellige text, rjjk met prachtige gravures gesierd, zoodat men na eenigen tjjd een boekdeel gaat be zitten, voorzien van honderden gravures en platen, een prachtwerk dat een bljjvend sier raad zal wezen iü iedere woonkamer. Bjj zulk eene onderneming zal zeker niet te vergeefs eon beroep* worden gedaan op ieders deelneming. Beleefd verzoeken wjj cahterstaand biljet ter juister plaatse onderteekend, zoo spoedig mogeljjk te doen bezorgen aap ons bareel. NB. Zie inteekenbiljet op pag. 3. Waarde Piet il Op rnjjn verzoek neemt Sohuitemakers Pur- merender uit de Alkmaarder de belangrijke rede over van den heer Kloeke," waarvan ik met cursieve letters liet drnkken de boorden die ik wenschte dat gjj vooral met aandacht znlt lezen, dan ontdekt gjj al de s&uit van de Olifant die men over 't.hoofd ziet, t^rjjl men muggen vangt. 01ifant==Walerwegen, Muggen=Wik- en Weegloon enz. - Dit is voor de duideljjkheid. Den 18 hield de heer W. Kloeke, hoofd eener school te Schagen, te Spanbroek eene zjjner voordrachten, om propaganda te inaken voor de Westfriesche Kanaalmaatschappij. Hoewel het weder gunstig was, waren slechts 24 belangstellenden opgekomen zoo schrjjft men ons hetwelk te betreuren is, want de degeljjke wjjze, waarop de inleider 2gne zaken uiteenzette, was een flink publiek overwaardig. De spreker begon met er op te wjjzen, dat de kwestie eoner kanaalverbinding tusschen Enk huizen en Schagen dateert van vóór jaren, wat derhalve een bewjjs is, dat men er al sedert geruimen tjjd behoefte aan heeft gevoeld. Het doel van de onlangs opgerichte Kanaalmaat schappij '8 daarom ook: het bevorderen der scheepvaart binnen den Westfrieschen om- ringdjjk. Er kan in Westfriesland ineer worden verdiend dan tegenwoordig en het eenige, dafe daarvoor noodig is, is een uitmuntende toater- ioeg in verbinding met het Groot Noordhol- landsch KanaalOnze handel heeft behoefte aan scheepvaart. Beschouwen we daartoe den staat der bevolking van de volgende steden Alkmaar 1865 1880 1890 11308 12808 (pi." 13 J 15705 (pl. 22 J s v Enkhuizen 5473 5763 (pl. 5j- 6330 (pl. 9* Hoom 9382 10012 (pl. 6* 11033 (pl. 10 j Medemblik 2172 2211 (pl. H 2844 (pl. 30* Purmerend 4577 5023 (pl. 9* 5549 (pl. 10£%) behagen 2519 3184 (pl. 26*. 3110 (min. 2 j Het bljjkt dan, dat Schagen en Alkmaar van 18651880 het sterkst zjjn vooruitge gaan! in bevolking, wat klaarblgkelgk het ge volg was van de opening der spoorljjn Nieuwe- diep—Amsterdam. Schagen ging meer vooruit dau Alkmaar, niettegenstaande laatstgenoemde plaats toch door hare ligging aan het Groot Noordhol- landsch Kanaal in meer gunstige omstandig heden verkeerde dan Schagen, welk vlek, een centrum voor den veehandel, nu echter kwijnt do<y gebrek aan goede, verkeerswegen. Toch heeft zich Schagen in dat tjjdvak niet ont wikkeld ten koste van Alkmaar, zooals som migen ten onrechte meenen. Van 18801890 is Medemblik het sterkst toegenomen in bevolking, voornameljjk door het krankzinnigengesticht, dat in dit tjjdperk aldaar werd opgericht. Ook Alkma&rV be volking vermeerderde sterk, Schagen alleen ging achteruit en wel met 2j De spoorljjn had slechts een kortstondigen vooruitgang be werkt. Wel bloeien nog Schagea's markten, maar aan 10 bezoekers van tegenwoordig wordt niet zooveel verdiend, als één van vroeger. Eu ook Hoorn zal het gaan als Schagen, indien er geen kanaal tot stand kotnt, dat deze stad met het Groot Noordhollandscb Kanaal verbindt. Yoor*i den kaashandel kan men het spoor eu de zee als verkeersweg gebruiken, niet «ohter Voor den handel ia vee. - Daarbjj ver kiest mén een kanaal boven spoorweg en zee. Van af 1881 is de opbrengst aan marktgel- den van "den vetveehandel in Hoorn afgenomen met 28$ pCt. terwijl die van Purmerend is vermeerderd met 22{ pCt. Waardoor? Doodeenvoudig, omdat Purmerend van alle kanten gemakkelijk is te bereiken te en Hoorn niet. Alkmaar echter werkt ons in het doel tegen. Deze stad wil liever haar isoleipent gehandhaafd zien, dan een concurrent naast zich te hebben. Zg wilde daarom ook geeue" betere verbinding tusschen haar en Hoorn hebben dan de bestaande, met twee dammen er in. De uitstekende havens van Eukhaizen eu vooral van Medemblik zjjn dood, als ze niet verbonden zjjn met het binnenland. Daar door plleen ontstaat bloei en als eene stad bloeit, acjjgt de waarde der landerjjen, die er omheen liggen. Bovendien zjjn door zooda nige verbinding brandstoffen, grint, bouwma terialen en veevoeder voor geringer prjjs Ver krijgbaar. De" concurrentie van kanaal en spoor komt het )oubliek in Jat algpmeen ten goede. Gaan we nu na, hoe het met Westfriesland gesteld is. Het is geheel ingesloten door den Westfrieschen orpringdjjk, die deels waker deels slaperdjjk is. Is hjj waker, dan is bjj onzo\vriend en is hg slaper dan kan hjj het 'bjj eVentueele doorbraak worden. Maar trots dit alles, is hjj ook onze vjjand. Hjj houdt ons gevangen en gunt Westfriesland geene vrjje beweging. Slechts door twee schutsluinjes kan men binnen den djjk komen. De eerste bjj de Zes Wielen is lang 18.10 el, breed j 3,15 el en 'diep 1.35 el. De tweede is bjj Schoorl'dam en Verbindt Westfriesland met Geestinerambacht. De sluis bjj de Zes Wielen j doet veel kwaad, want omdat deze niet zeer diep is, worden de vaarten niet op de goede diepte gehouden. „Ook liggen do bruggehoof- j den te dicht bjj elkander en hebben vele eige- naars van land langs de vaarten, deze nbg al eens nauwer gemaakt. Zoodoende krjjgen we alras de overtuiging, dat de scheepvaart in Westfriesland zeer weinig beteekenis heeft. En dat in het beste deel van Noordholl&nd, in Westfriesland met zjjn 7840 bunders vetten 1 kleigrondDe producten kunnen niet worden vervoerd, dan met zeer groote kosten. Om een sterk sprekend voorbeeld te noemen. Wie per vaartuig van Scbagerürug naar Schagen wil gaan (een half uur afstauds) moet bjj Alkmaar om en moet alzoo een 'weg van 8 uur afleg gen. Eene lading steenen uit de Betuwe naar Alkmaar kost aan vracht 2,25, maar dit bedrag wordt voor de reis van Alkmaar naar Schagen nog met 2 verhoogd. De polder Schagen zou zich door eene goede kanaalverbinding alle jaren alleen f 600 aan kosten van grint besparen. Handel eu njjverheid bloeien alleen daar^ waar veel scheepvaart is. Rotterdam en Ara sterdam zjjn de havenplaatsen voor Zuid- Duitschland, dut door hooge bergruggen ge heel is afgesloten en waar alleen de Rjjn een belangrijke verkeersweg te water is. Alle koffie die in Zuid-Duitschland wordt gedron ken, ia ontscheept te Rotterdam of te Am sterdam. De dnitsche regeering, izeer wel in ziende, dat ons liurd daarvan vele voordeelen trekt, trachtte door het aauleggen van spoor wegen, die millioeUeu hebban gekost, met de waterwegen te edneurreeren, noch het is ge heel mislukt; Rotterdam en Amsterdam bljj- vpn bloeien.», vJLangs de Zuiderzee liggen de zoogenaamde doode steden. Stavoren, het oude Stavoren, verviel toen de haven verzandde. Medemblik, Hooru en Enkhuizen zjju nog van eenige beteekenis, maar daarachter vindt men niets, dan;kleine plaatsen. Yóór het Groot Noord- hollandsch Kanaal bestond,..waren de drie laatstgenoemde steden belangrijker, dan thans. Immers de schepen, die over de Zuiderzee naar Amsterdam voeren, gingen voorbjj Me demblik en Enkbnizen en soms ook langs Hoorn. Te Zaandam heerscht meer welvaart dan hier, omdat 'er ineer fabrieken zjjn. Maar waarom kunnen ook hier geeue oliemolens zjjn, in een streek, waar zooyeel lijnkoeken beuoodigd zgn? Enkel eu altéen, omdat de produoten zoo moeilgk vervoerbaar zgn, eu men voor de steenkolen zooveel aan transport kosten ihoet betalen. Westfriesland is over tuigd van den onvoldoenden staat zjjner wa terwegen en daarom is' het mij onbegrjjpeljjk, dat het er zich maar doodbedaard bg neer legt en niet bedenkt, dat het ook mee heeft betaald aan de 25 millioeu gulden, die be- noodigd waren voor een kanaal van Amster dam naar Utrecht. Amsterdam pakt in wat het krjjgt en Zaandam volgt. Toen eenige jaren"geieddu n.l. de Voorzaan niet meer naar den zin was der Zaanlanders, omdat er geene groote schepen konden varpn, trachtte men daarin verbetering te krjjgen. De 1 raming voor het werk was 3.000.000 en nu -vroeg men van het Rjjk eene subsidie van 1,500.000. De 2e Kamer nam het ontwerp, waarbjj lj millioeu gulden werd toegestaan aan, en alzoo was het wet geworden. Maar, o wonder! Bjj de gehouden aanbesteding werd het ge-^ heele werk gegund voor 1.500.000. Der halve Zaandam kreeg het gausche werk cadeau van het Rjjk! Daarom, wjj moeten krachtiger, ik zon bjjua zeggen heftiger aandringen op verbetering. De Westfriesche Kauaalmaatschappii heeft als ontwerp vastgesteld eeu konaal van Stolpen over Scbagen, Zgdewiud, Veenhnizen, Opmeer, langs de ringsloot van de Bemlemeer, Oost woud, Wervershoof naar Eukbuizen, en alles zooveel mogeljjk langs bestaande vaarten. Al slagen we niet geheel, -dat is minder, indien wjj dan ten minste maar eenige verbetering kouden verkrjjgen. Al was het alleen maar de vervanging van dé sluis aan de Zes Wielen door eene grootere. Dan zouden verscheidene gemeentebesturen ook achtereenvolgens hun vaarwater nel verbetereu. Maat hier Rebben, ïlri -Si "f .'•1 'A.l ij V 1 t, yj 1 s 5 j J 3 SN»

SPC | 1892 | | pagina 1