Eerste Blad na immer een en i eieeee 'n TRIUMPH VAN SMAAK TRIUMPH DE BESTE I? SIGARET DE REGEERING WAAKT! 100% KWALITEIT EN 42e .h&iirgaiig Zaterdag 11 November 1939 No- 45 NIEUWS- EN ADVERTENTIEBLAD VOOR NOORD-HOLLAND BENOORDEN HET Y Binnenlandsch Overzie' 1 NOVEMBER Builenlandsch Overzicht onder de crêpe de 2 garnee- i stof met sche stof, plooien, knoopen MEREN VERSCHIJNT DES ZATERDAGS Abonnementsprijs bij vooruitbetaling 60 cent per kwartaal, franco per post. - Advertentiën in te 1 zenden vóór Donderdagavond 10 uur. Uitgever 11. Oosterink - Midden-Beomster - Telefoon 10 - Postrekening 151747 - Postbus 3 Alle advertentiën, in dit blad voorkomende, worden gratis geplaatst in SCHEBMER'8 NIEUWSBODE PRIJS DER ADVERTENTIEN 1 ft regels 60 cent, elko regel meer 12 cent; groote letters- naar plaatsruimte. Bij contract volgens tarief. Bewijsnummer gratis. Hernieuwd aanbod van goede diensten door H. H. M. M. de Souverelnen van Nederland en België De groote verrassing van deze week was wel het onverwachte bezpek van Z. M. Koning Leopold der Belgen aan onze Koningin, een ge beurtenis, die zoowel in binnen- als buitenland sterk cie aandacht heeft getrokken Verkeerde men aanvankelijk in onzekerheid omtrent het doel van dit vorstelijk bezoek, het telegram, dat beide staatshoofden aan de oorlogvoerende lan den hebben gericht, heeft onweerlegbaar aan getoond, dat si echts een hernieuwde poging om een begin van oplossing te geven aan het con flict, dat lsuropa te. gronde dreigt te richten, er hel nobele oogmerk van was. In dil jelegram bieden II M. dc Koningin en Z. M. Koning Leopold andermaal hun goede diensten aan, om in vriendschappelijk overleg een weg te zoeken, die tot een vergelijk tusschen de oorlogvoerende mogendheden kan leiden. Koning Leopold was voor dit bezoek vergezeld van den Belgischen minister van buitcnland- sc.he zaken, Spaak, terwijl van Nederlandsche zijde diens ambtgenoot, minister Van Kleffens, aan de conferentie deelnam. In tegenstelling met den vorigen stap der beide staatshoofden, die zich bepaalde tot liet aanbieden van goede diensten zonder meer, werd thans, de hoop uitgesproken, dat, de betreffende staten van het aanbod gebruik mogen maken, een wenseh. waarbij geheel de wereld zich on getwijfeld van ganscher harte zal aansluiten. Men mag aannemen, dat de Nederlandsche en Belgische Souvereinen bij dit initiatief ook hebben gedacht aan de discussie in Engeland over de vredesdoeleinden. Want juist die verandering, die in den geest in Engeland heeft plaats gehad, kan van beteekenis blijken. Hel vredcs-initiatief van LAoyd George heeft in druk gemaakt-, velen zien in den oproep van dezen oud-minister, wiens positie hem onafhankelijk maakt, datgene, dat op 't oogenblik noodig is. Het is nu maar de vraag, hoever men in En geland wil gaan. Want men kan op het oogenblik drie opvattingen over den vrede onderscheiden: die van Halifax cn van de Engelsche Regeering in het algemeen, welke vrede wil op de Engelsche voorwaarden herstel van Polen en Tsjccho-Slo- wakije en waarborgen tegen agressie)die van een deel der Engelsche linkerzijde, welke een confe rentie wil om de. Duitsche eischen te onderzoeken en tenslotte de Duitsche opvatting, die als voor waarde voor zulk een conferentie een erkenning van den nieuw geschapen toestand in Oost Europa eischt. Men ziet, deze drie loopen sterk uiteen en er is nog geen uitzicht, dat men op het oogen blik een compromis-formule vindt. Daarvoor is elke partij te veel overtuigd van haar toekomstige succes. Toch is daarom hel Ilaagschc vredcs-initi atief nog niet tot mislukking gedoemd. Elk der oorlogvoerenden meent, dal de tijd voor zijn zaak werkt. Maar het is evenzeer moge lijk, dat de wintertijd voor een zaak werkt welke boven ieders doel ligt: voor den vrede Om dit groote goed te verkrijgen, is alle in spanning gewettigd Het kan een lange weg zijn, dien men moet afleggen om tot een regeling te komen. Derhalve is een tijdig banen van dien weg door een onpartijdige instantie iets, dat men slechts kan toejuichen. Da verlofsregeling der militairen In de verlofsregeling voor de militairen be gint thans teekening te komen. Aan dg behande ling der aanvragen om zakenverlof of studiever lof wordt hard gewerkt, doch daarnaast is thans een regeling getroffen voor een categorie van verloven, die in het belang der weermacht drin gender zijn dan studie- of zakenverlof, namelijk het verlof, dat ten behoeve van de materieelc voorziening van de weermacht wordt verleend aan personeel van bedrijven, die opdrachten voor Defensie hebben uit te voeren en daarin verhinderd worden door tekort aan werkkrach ten liet landsbelang is er 'dan meer mee ge baat, dat zulke werkkrachten, 'die onvervang baar zijn, verlof van militairen dienst krijgen en naar de fabrieken, van oorlogsmateriaal terug keeren. Minister Stoenberghe over de economische defensiepolitiek Verdedigingsmaatregelen in onzen tijd be staan Voor een aanzienlijk deel in economische defensie. Een land, dat over groote voorraden cn een goed werkend distributie-apparaat beschikt, bezit een grooter weerkracht dan een staal, die de economische defensie heeft verwaarloosd. Vandaar dan ook, dat de taak van minister Steen berghe in dezen tijd zoo zeer in omvang en beteekenis is toegenomen. In een persconferentie heeft de minister hier over enkele mededeelingcn gedaan De bewe ring, dat de regeeriug in gebreke zou zijn geble ven ten 'opzichte van .het aanleggen van voor raden, bestreed minister Steenberghe. Er zijn millioenen voor uitgegeven, maar had men een veevoedervoorraad voor één jaar willen opslaan, dan zou daarvoor ca, 73 milJioen noodig zijn ge weest, plus een bedrag aan opslagkosten van ca. 10 millioen per jaar. Met wat llums-gedaan is, acht de minister de veevoederpositie van ons land niet onlrcvredi- gend. Ook is op groote schaal groente, die daarvoor in aanmerking kwam, geconserveerd, zoowel in blik als iin vat, o.m. andijvie, spinazie en boo- nen. De aardappelposilie van ons land noemde de minister .gunstig, er wordt ongeveer drie maal zooveel geproduceerd als de menschelijke consumptie bedraagt. door GUUS BETLEM Ach lezers, ik ben zoo verkouden! 'k Vraag m' af, waar ik dat aan verdien? Ik tracht er m'n hoofd bij te houden, Maar 't lukt me niet bar, zult U zien! De krant, die roe 't nieuws moet verschaffen. Als stof, voor m'n wekehjksch lied. Die trilt - zooals ik zit te blaffen, En lezendat kan ik 'm niet k' Zie enkel maar lettertjes dansen, En 'k haspel de boel door elkaar, Ik lees iets van betere kansen Voor vrede ach, wist Ik het maar M'n oogen zijn wazig van tranen, M'n neus lijkt een stukje tomaat, 'k Tracht eerlijk mezelf te vermanen, Maar heusch, ik g'loof niet, dat het gaat Het komt door dc deur van de kamer Die open-stond, toen ik er zat En nou slaan ze woest met een hamer Een dag al m'n hoofd zoowat plat Maar iets staat me helder voor oogen, Was elk zoo verkouden als ik (Wacht, even m'n tranen afdrogen) Dan maakte geen mensch zich meer dik I Dan zag U de vrede al wenken. En mankten w'elkaar niet meer dood Omdat dan geen mensch nteer kon denken, En niemand zag, waar of-ie schoot Enfin, 'k neem nog maar een tabletje. En strakjes een gloeiende kwast. En ook heb ik nog als verzetje Wat hoestpoeiers staan, in de kast. Het is maar een kwestie van dagen, Dan ben je het ergste weer kwijt, lk tracht het manmoedig te dragen, November het is zoo de tijd Eén troost: hoé m'n oogen ook prikken, 't Is niets, als ik dat zoo bezie, Bij 't geen U zoo juist kreeg te slikken: Mijn liedje „November" hótschie (Nadruk verboden) Als twintigste eeuwiche staatsburgers zijn we zoo langzamerhand gewend van de eene verbazing in de andere te vallen. Deze week kunnen we verbaasd zijn, om dat er nu voor de variatie eens niets ge weest is, waarover we ons hoogelijk heb ben kunnen verbazen, of het moestt dan zijn het zeer onverwachte bezoek van den Koning der Belgen aan ons land, hetwelk echter meer onder de binnenlandsche aan gelegenheden ressorteert. Twee en twintig Jaar Bolsjewisme De twee en twintigste verjaardag van de bolsjewistische revolutie is te Moskou met veel vertoon genierd. en, de gewoonte getrouw, opge luisterd met een gigantische parade, alsmede met het gebruikelijke manifest en conigc rede voeringen van vooraanstaande persoonlijkheden. Hel manifest was in zooverre opmerkelijk, dat het, naast een aanval op hel Engelsche en ITansche imperialisme, ook nog een steek on der water in de riichting van Berlijn inhield. Voorts bleek er uit, dat het communisme alia hoop op verzoening met de sociaal-democratie men denkc aarvde met veel ijver gepropageer de leus. Eenheid heeft opgegeven, ja, het ma nifest spreekt zelfs van „de verraderlijke lei ders'" der sociaal-democraten, zonder wier hulp de ..bourgeoisie"' den oorlog niet had kunnen beginnen. Molofofs rede kenmerkte zich door een min of - meer bedekte waarschuwing aan het adres van liet Westen. De volkscommissaris zeide na melijk „Indien men zich niet tegen dezen oor log verzet, zal hij worden tot. een broederstrijd in de geheele wereld De Sovjet-Unie hrei't be sloten, zicli er tegen te verzetten, daarmede handelend in liet belang van de geheele mensch- heid. I In Helsinki herleeft de hoop Over liet algemeen blijkt uil de laatste be richten. dat de eenigszms vijandelijke toon in de onderhandelingen te. Moskou heeft plaats ge maakt voor een meer vriendschappelijke sfeer. Te Helsinki is de hoop op een overeenstemming dan ook weer gestegen. Men is in de Finsche hoofdstad van meening, dat de Sovjet-Unie voor alsnog geen agressieve bedoelingen tegen Fin land koestert en men spreekt de verwachting uit, dal binnenkort een voorloopig accoord tot stand zalkomen, dat in het komende voorjaar gevolgd zal worden door een hernieuwde bestu deering van de FinschRussische'betrekkingen Italië, de Sphinx De eenige groote staat in Europa, die zijn politieke plannen voor de toekomst nog steeds niet vast omlijnd heeft, is Italië Maandag slechts even gebroken met de hardnekkige zwijgzaam heid. In een rede heeft de Italiaansche gezant te Madrid, Soria, verklaard, dat de Middeilandsche Zee geen internationale, maar een zuiver Latijn- sche zee is, woorden, die niet alleen tegen En- land, maar eveneens tegen Rusland gericht zijn. Tevens kan men in deze rede het begin zien van nadere aankondigingen betreffende de Italiaansche buitenlandsche politiek. Te meer zijn deze te wachten als Moskou haar standpunt inzake de Balkanvraagstukken heef! bepaald en wel zoodanig, dat de gemoederen op het Apen- nijnsche schiereiland te dien aazien gerustge steld zijn. De vijandelijkheden Aan hel Westfront heerscht te land nog steeds de rust. welke ook de voorgaande oor- logsweken kenmerkte. In {le lucht waren de luchtmachten actief. Van verschillende punten aan het front worden luchtgevechten gemeld en voorts werden boven Noord-Frankrijk en bo ven Noord-Schotland Duitsche vliegtuigen gesig naleerd Ook verschenen ecnige malen Engel sche en Fransche vliegtuigen boven Duitsch ge bied, waarbij het tot een treffen kwam. In Wcst-Duitschland heeft men een verhoog de militaire bedrijvigheid waargenomen. Het blijkt, dat groote aldeelingen, afkomstig uit Po- ten, benoorden dc Siegfriedlinie, geconcentreerd worden, daar achter en in den vestinggordel geen plaats meer is en daar verspreiding van de troepenmassa's de kans op luchtaanvallen vermindert. Aanslag op Hitler Bij zijn bezoek aan München is een aanslag op Hitier gepleegd. Kort nadat de Führer in de Braukeiter zijn rede had gebonden, deed zich een ontploffing voor, veroorzaakt door een tijdbom. Zes personen werden gedood en zestig gewond. Door de Gestapo is een uitgebreid on derzoek ingesteld, terwijl een belooning van een half milljoen R.M. is uitgeloofd voor de aan wijzing van de(n) dader(s). Het had oorspronkelijk in de bedoeling van den Führer gelegen, nog eenigen tijd in de Brau- keller te blijven, doch zijn terugkeer naar Ber lijn werd vervroegd, waardoor Hitler aan dezen aanslag is ontkomen. De Koningin der Nederlanden heeft reeds een telegram aan den Rijkskanselier gericht, waarin Zij den luihrer geluk wenscht met de ontsnapping aan den aanslag, ook de Nederland sche gezant te Berlijn en de Minister van Bui tenlandsche Zaken, Van Kleffens, hebben hun gelukwenschen ter bevoegder plaatse aangebo den. ER schijnt in verschillende kringen een zeker misverstand te bestaan met betrekking tot het begrip „neutraliteit." Velen vatten het namelijk aldus op, dat, wanneer een land als het onze zich neutraal heeft verklaard, de regeering zich dan ook maar automatisch alle maatregelen moet laten welgevallen, die de oorlogvoerenden uitvaardigen om hun eigen belangen te dienen. Niets is echter minder waar; en wij nemen deze gelegenheid te baat, om dit verkeerde begrip recht te zetten. Een bijzondere toestand, en in de allereerste plaats een oorlogstoestand, gaat nu eenmaal gepaard met allerlei speciale voorzieningen, zelfs in de landen die niet direct bij-den oorlog zijn betrokken, zooals wij zelf in ons land dagelijks aan den lijve ondervinden. Distributie, luchtbescherming, staat van beleg en dergelijke, herinneren ons er maar al te duidelijk aan, dat buiten onze grenzen de oorlog woedt. Voor de oorlogvoerenden van hun kant bestaat de harde noodzakelijkheid, allerlei bepalingen in het leven te roepen, die even zoovele belemme ringen vormen voor den handel en het econo mische leven der neutrale volkeren. Sommige van die bepalingen dragen zelfs een zoodanig karakter, dat men ze bijna als vexatoir zou willen beschou wen, d.w.z. dat zij zouden zijn vastgesteld roet de vooropgezette bedoeling, de neutrale staten zooveel mogelijk te hinderen of hun afbreuk te doen Of wel, deze bepalingen worden op zoo danige wijze ten uitvoer gelegd, dat daardoor de schijn wordt gewekt van opzettelijke benadeeling van neutrale belangen, zonder dat daarvoor oor- logsnoodzaak aks reden kan worden voorgewend. Dergelijke gevallen hebben zich reeds herhaalde lijk voorgedaan in de enkele maanden, gedurende welke de tegenwoordige oorlogstoestand bestaat. Enkele daarvan hebben in bepaalde Nederlandsche kringen, onder andere het geheele volk een gevoel van wrevel gewekt. Men heeft daaruit zelfs de gevolgtrekking gemaakt, dat Nederland van zekere zijde werd aangemerkt als een factor, waarvan men zich niets behoefde aan te trekken, die geen gewicht in de schaal legde en zich alles maar moest laten welgevallen. Deze opvatting nu is ten eenenmale onjuist. Ne derland kan natuurlijk niet het argument bezigen van „de vuist op tafel" waarmede men trou wens het tegenovergestelde resultaat zou bereiken van datgene, dat men beoogde. Doch onze regee ring heeft niet nagelaten, langs diplomatieke weg op te komen voor onze belangen, waar zij deze door zekere maatregelen van oorlogvoerende par tijen benadeeld achtte, of waar ons rechtsgebied werd geschonden. Hiervan getuigen de diplomatieke nota's aan de regeeringen te Londen, Parijs en Berlijn, samen gevat in het dezer dagen gepubliceerde Oranje- boek, dat wij in veler handen zouden wenschen. Aandachtige lezing van dit document is, beter dan iets anders, geschikt om bij den doorsnee- Nederlander den eventueelen indruk weg te nemen, dat onze regeering met de handen in den schoot blijft zitten en zich handelingen ten aanzien van ons land laat welgevallen, waartegen ons gevoel van nationale waardigheid in opstand komt. De term „de tanden laten zien" zou hiervoor zeer zeker te sterk zijndoch op waardige en rustige wijze brengt de Nederlandsche regeering haar bezwaren ter kennis van de oorlogvoerende mogendheden. Wij kunnen er dan ook van over tuigd zijn, dat van regeeringszijde niets wordt nagelaten om 's lands belangen in dat opzicht te behartigen en te zorgen dat de eerbied voor Nederland door anderen niet uit het oog wordt verloren.

DDM | 1939 | | pagina 1