N° 4154. SCHUITEMAKERS 1001. Zondag, 27 October. Vraagt SANT'S SSSX/ISSSF Hoesttabletten/*" Noordholl. Nieuws- en Advertentie-blad. Zeven en veertigste Jaargang. Raiffeisenbanken. Finkedroele. Verschijnt DINSDAG en ZATERDAG. Teiephoonnummer 11°. 30. PURMERENDER COURANT Abonnementsprijs85 Cents per drie maanden, franco per postƒ1. Advertentiên itt te zenden des Maandags en Vrijdags tot'b middags 2 ure. Ingezonden stukken liefst vroeger. Ad verten tien van 15 regels 75 Cts., elke regel daarboven 15 Ct. Van 3 plaatsingen, in eens opgegeven, worden slechts 2 berekend. Bewijsnum mer gratis. Bij voortdurende plaatsing volgens nadere overeenkomst. Groote letters worden naar plaatsruimte berekend. Brieven en stukken gelieve men te adresseeren aan schTOTemakers pubmerexder courant, Bureau Weerwal Purmerend. AdvertentiënDienstaanbiedingen en Liefdegiften 25 Ct. per 5 regels, contant, elke regel meer 5 Ct., zonder korting voor Boekh. of PoBtdirectie Met dit onderwerp trad de heer A. J. van Benthem van "Wadwaai j.l. Dinsdagavond te Grosthuizen op in het lokaal van den heer J. Bas. Slechts weinig bejangstellenden waren aan wezig, iets, wat voor enkele personen, die nu en dan een poging wagen om een goede, in dit geval een" zeer goede zaak tót stand te brengen, weinig bemoedigend is. Zouden die thuisblijvers zich eerst recht gelukkig gevoelen, als er in onze gemeente niets tot stand kwam in het algemeen belang? Doch ter zake, we zouden anders over die epidetnischp kwaal van „thuisblijven" gaan schrijven en dit is onze bedoeling volstrekt niet. De heer vap Benthem begon met op te merken, dat ip onze geschiedenis bloei en achteruitgang elkander meermalen afwisselden. Ook op liet gebied van den landbouw valt dit op te merken. En niemand zal ontkennen, dat wij thans in een tjjd van achteruitgang,hithans van slapte leven. De landbouwende stand klaagt en niet ten onrechte. Verschillende pogingen worden aangewend, om in dien toestand ver betering te brengen: landbouwonderwijs^op richting van vereeni gin g"en/betrek king hebbende op den landbouw e. ft. Een van de middelen, die in do eerste plaats genoemd moeten worden, zijn de Raiffeisenbanken. Daardoor wordt het landbouw-crediet .gemakkelijk gemaakt, daar door leeren de landbouwers zelf hun belangen behartigen, daardoor zullen zjj de waarde er kennen van de spfreuk: Eén voor allen, allen voor één. - Wat zijn Raiffeisenbanken? Dat zjjn instel lingen vvaarbij het den 'kleinen mail, zoowel als den grooten mogelijk gemaakt wordt tegen matige rente geld ten behoeve van zijn bedrijf (landbouw) te verkrijgen, terwijl tevens de ge legenheid bestaat om geld, dat overgespaard is, in te brengen. Men noemt ze ook wel Boerenleenbanken, Spaar- en Voorschotbanken, of althans daarmee komen zjj overeen. De naam Raiffeisenbanken zegt als zoodanig niets. Deze naam toch is ontleend aan een burge meester van een dorp in Duitschland, die de grondlegger is geweest van deze zoo hoogst nuttige instelling. In 1849 werd door Raiffeisen/ de eerste bank gesticht en nu zijn er meet dan 10.000 zulke inrichtingen in Duitschland, Frankrijk, Italië, België en Nederland. Raiffei sen beleed den Lutherachen godsdienst. Spreker noemt dit met opzet, omdat velen in de meening verkeeren, dat R.-banken speciaal Rbtholiek zjjn, wat ten eenenmale onwaar is. Deze meening grondt zich wellicht hierop, dat in ons land toevallig de Katholieken met de oprichting er van begonnen zijn. Het zijn echter instellingen, geheel van financiëelon aard, zonder eenige politieke of godsdienstige kleur. Het doel is om de gemeenschappelijke belangen van den landbouwenden Btand te beschermen tegen de macht van het kapitaal. Dat ook in ons land de R.-banken een toe komst hebben, bewijst het feit, dat er in 6 jaar ruim 100 zjjn opgericht, waarvan alleen in Noord-Holland 20. Zoowel het Landbouw- FEUIJLIiKTOJST. Texelsclie vertelling, 11 doob W. -METS Tz. Een dievenlantaarntje, met slechts één glas aan den voorkant, werd aangestoken. Stokkel stak voorts den touderdoos met wat zwavelstokkeu in een binnenzak, voor het geval de lantaarn mocht, uit gaan toch weer licht te kunnen maken en voort ging het tweetal naar de boschjes. De sterke wind zweepte hen 't kille regenwater in 't gelaat en vervuld van de gedachte aan Aunay een mooie vink thuis te kunnen brengen» deed Sliu/ het noodweer,trotseeren, om achter zijn hospes loopende, den modderweg naar de boschjes door te baggeren. Weldra was men daar aangekomen, doch ontdekte, dat er ook reeds audere personen met hetzölfde doel waren. Nu en dan lichtte Stokkel met het lantaarntje, dal hij met het glas tegen de borst gedrukt droeg, plotseling tusscheu de bladereu der boompjes, doch de vogels schenen reeds door de andere „finken- comité, de Tweede Kamer, als de Regeering hebben haar aandacht aan deze banken ge schonken. Do Regeering zelfs steunt de op- richting door een subsidie ineens van 175 te geven, terwijl de inspecteur van de Centrale bank een rijkssalaris ontvangt. Door de oprichting van R banken brengt men den boerenstand in betere conditie. De rjjken steunen do armen niet door giften en gaven, doch door voorschotten. Er kan met behulp van de bank coöperatief gewerkt worden. De belegging der gelden is zeer solide (van Rjjks- wege bestaat er controle, terwjjl ook het kanton gerecht elk jaar de rekening en verantwoording ontvangt) en men helpt elkander. Daardoor ontwikkelt men meer kracht en gevoelt zich onafhankelijker dan voorheen. Men zegt wel eens, dat een deel van den bodem door 'de vele hypotheken in den lombard staat. Op zich zelf is dit nog niet het grootste kwaad. Doch het opzeggen der hypotheken is het gevaar, waaraan zoovelen blootstaau. De R.-banken willen ook dit kwaad keeren, door zelf hypo theken te sluiten, die niét opzegbaar zjjn, doch wel zeer geleideljjk worden afgelost, zoodat na korter of langer tjjd de hypotheeknemer weer „schoon" wordt. De boer kan wel geld krijgen, dat is waar. Er zjjn wel vrienden, die willen helpen, doch men komt daardoor allicht ineen mirt of meer afhankeljjke positie Ook notarissn zijn vaak kassiers. Op zich zelf is dit geen kwaad, zegt spr., doch het kwaad schuilt hierin, dat onwillekeurig voor den notaris dit een middel is, om zjjn praktijk uit te breiden en inlweer de geldopheraer in een afhankeljjke positie komt. Bjj de R.-banken is dit geenszins hetj geval. Daar heeft elk lid recht op hulp, daar behoeft men niet voor te bedanken, noch voér naar de oogen te zien. Bjj bankinstel lingen behoeft men dit ook niet, doch deze zijn uit den aard der zaak duur door do bezol digingen van directeur, commissarissen enz. Bij do R.-banken zijn geen bezoldigde ambtenaren, alleen de kassier krijgt eenige ver goeding voor zjjn bemoeiingen en voor nood zakelijke kosten (bureaukosten en dergelijke) /moet een betrekkelijk zeer klein bedrag worden uitgetrokken. S Tegenwoordig woidt geld opgenomen door de R.-bankeji voor 3 en geld als voorschot gegeven tegen 4 Ieder kan'geld inbrengen, doch alleep, leden mogen geld in leen vragen. Elk aanvrager heeft daartoe een borg noodig. Dat is wel eens het „béte noir" genoemd. Maar wie ter wereld leent geld zonder borg, vraagt spreker. Alleen bjj hooge uitzondering heeft dit plaats. Door de hoofdeljjke aansprakeljjkheid van elk lid, wordt de bank als 't ware een groot huisgezin, waarvan de leden belang hebben bij den goeden gang van zaken en waardoor voor schieten wan geld aan onsoliede personen hoogst zeldzaam zal voorkomen. Bovendien zulke per sonen worden niet als lid toegelaten. Het zijn instellingen voor oppassende menschen. Aan het hoofd van de bank staat een onge- salariëerd bestuur (met een kassier) daarboven een Raad van toezicht, terwijl' daarboven de algemeenejvergpdering staat om to controleeren. droelera" te zijn opgeschrikt.' Toen de resultaten zoo onbevredigend schenen te bljjven, steile Stokkel zijn metgezel voor om hun geluk in een ander boschje, iets meer naar den Burg' gelegen, te beproeven. Onder de wandeling vond de kostbaas nog gelegenheid aan Slim eenige oude historietjes mede te deelen, die in verband stonden met het finken- droelen. Zoo verhaalde hij, dat hij eens een oude kommies mee op den toch had geliad, die een oude kneu had gegrepen en stijf en stok beweerde, dat het een mannenvink was4 Ook vertelde hij, hoe sommige jongelui er pret in vouden om personen die voor de eerste maal meegingen, in een sloot te doen loopeu, door plot seling het licht voor hun oogen te houden eu dan uit te blazen. Nog dischte Stokkel een verbaaltje op van 't spook vau 't elzenbosch. Dat was iemand geweest, die zich geheel in 't wit had gekleed, om vreesachtige knapen op die manier uit het bosch te houden, zoodat hij het rijk alleen had. r Dit gelukte hem aauvankelijk goed, doch de eigenaar van het bosch snapte den man en sinds dien tijd behield de in 't wit verkleedde den bijnaam van 't. spook van 't elzenboscb. aan, belegd gelden De kassier moet iemand kennis en in staat te voeren. Het bestuur neemt leden en goeft voorschot, zjjn met administratieve behoorlijk correspondentie Bestuur, Raad van Toezicht en kassier zijn verplicht op boete van 25.de namen van hen, die om voorschot vragen, geheim te houden. Deze gelden worden alleen voor bepaalde en bekende doeleinden verstrekt en nooit voor speculatieve ondernemingen. Slechts een bepaald bedrag inag aan één persoon per jaar worden verstrekt, en ook mag/elke bank per jaar een maximaal bedrag jri voorschot geven. Dit mbgehjk te maken winst wordt eenreserve fonds gevormd. Is dit eenmaal verkregen, dan kan de verdere winst gebruikt worden ten algetneene nutte b. v. voor den aankoop van groote landbouwwerktuigen en dergelijke. De centrale bank te Utrecht plaatst gewoon- Ijjk de ingebrachte gelden, terwijl zij geld ver strekt als de aanvrage den inleg overtreft De inspecteur van de Centrale' Bank controleert de R.-bankeu. Verschillende personen vroegen om inlich tingen die welwillend en duideljjk door den ïeer Van Benthem werdén gegeven. Ten slotte werd in beginsel besloten tot op richting van een R.-bank in de gemeente Av^n- hora en hebben zich acht personen tot dit doel vereenigd om zoo spoedig mogeljjk verdere stappen te doen. In het belang van de gemeente hopen wjj van harte dat zjj slagen en van velen kan het zjjn van allen, medewerking zullen onder vinden. BINNENLAND. Uitslag Loting Nationale Militie voor de lichting 1902 der gemeente Broek ill Water land: No. 1. Klaas de Reus. 2. Klaas de Ruiter Hz. 3. Teunis de Ruiter Jbz. 4. Jan Honingh. 5. Cornelis Bark Sz., (broederdienst.) 6. Dirk Regter. 7. Jacob Tromp. 8. Pieter Visser (broederdienst). 9. Cornelis Bark Pz. 10. Jacob Poolman (broederdienst). 11. Cornelis Bregman. 12. Jan Wiedemejjer Jr. 13. Cornelis Tinkèlenberg (broederd.) 14. F. J. C. Roukens. 15. Hendrik Pels. 16. Barend Bark. 17. Tames Bakker. Broek in Waterland. De gemengde Zangvereeniging hield alhier Maandagavond in het Café „Broekerhuis" hare algemeene jaarljjksche vergadering. Nadat door den Voor zitter, den heer A. Schoemaker, deze bijeen komst geopend was, deed do penningmeester, de heer L. Bleeksma, rekening en verant woording, welke werd in orde bevonden en sluitende met een batig saldo van ruim/28. Tot bestuursleden werden herkozen de heeren A. Schoemaker en L. Bleeksma en mej. A. Onderwijl was het tweetal opnieuw in een boschje aangeland. Daar werden werkelijk een paar vinkjes buit gemuakt, waarvan Siïtw^er een had gegrepen. De vogeltjes werden door den kostbaas in een kous gestoken^ die tot vootloopige bewaarplaats moest dienen. Druipend nat kwamen onze «fiukendroelers" eerst laat weder te huis. Bij het onderzoek, den volgpudea morgen door Stokkel ingesteld, bleken de gevangen vinkjes beide wijfjes te zijn, zoodat de beestjes onmiddeljjk de vrijheid herkregen. Bij Slim zou stellig de lust voor het „finken- droele" reeds terstond zijn uitgedoofd geweest, zoo niet hel denkbeeld om een mooie zangvogel aan zjjne Anna te kunnen brengen en zoo tevens de gelegenheid te smakeu om nog eens vertrouwelijk met haar te praten, hem had aangespoord niet te rusten vóór een flinke mannenvink in zijn bezit zou zijn. Toen dan ook weer de avond daalde, stelde Slim aan Stokkel voor nog eens hun geluk te beproeven doch deze laatste beweerde dien avond op t strand te moeten zijn, en dus niet aan het vermaak te kunnen deelnemen. »'t Weer is ook minder gunstig, Swart. Gekozen werden als zoodanig de heer Jr. Tolk Cz. en mej. VST. Stjjl, die allen de benoemingen aannemen. Voorts werd besloten dezen winter eene uitvoering te geven. Nadat nog het een en ander van huishoude- lijken aard besproken was, werd deze vergade ring door den Voorzitter gesloten. Broek in Waterland. Op de voor dracht voor'directrice aan de bewaarschool te Sloten (Friesland) komt met 5 anderen voor onze dorpsgenoote mej. Ant. "Wilh. Arnold. KnoUendam. Uitslag der veiling van eenig vast goed der Doopsgezinde gemeente te Knollendam c. a. No. 1. Boerderjj met erf, ter grootte van 5 aren 80 c.A.. Kooper Kr. Groot voor 1400. No. 2. 62 aren 50 c.A. "Weiland. Kooper Kr. Groot voor f 761. No. 3. 56 aren 90 c.A. Weiland. Kooper J. Max voor 801, Combinatie 2 en 3, kooper K. Slooten, voor f 1572. Combinatie 1, 2 en 3, kooper J. Max te Oost-Knollendam, voor f 3052. Knollendam. „Nut en Genoegen" hield j.l. Donderdag haar eerste vergadering. Na de rekening van den penningmeester, welke sloot met een batig saldo van 63.42 was de vier- jaarlijksche reglementsherziening aan de orde. Enkele kleine wijzigingen werden daarin aan gebracht, waarna tot bestuursleden werden gekozen de heeren A. W. Kloos, W. vatf Roggen, A. Bakels en M. Oortwijn. Daarna werd besloten Donderdag 21 November het veertigjarig bestaan der vereeriiging feestelijk te herdenken. Middelie. In de eerste leesvergadering van ons departement der Maatschappij tot Nut van 't Algemeen in dit saisoen, Dinsdag, 22 Oct. 1.1. alhier gehouden, en vrij goed bezocht, trad de heer W. L. ten Kate van Purmerena ajs spreker op. Uit het sehoone en daardoor ook zoo bekende gedicht van onzen onvergete- lijken dichter J. J. L. ten Kate las de zoon des dichters een fragment voor uit den zesden zang: „Op den drempel van het koor", ha vooraf ter verduidelijking van het gedicht eene vrij uitvoerige beschrijving te hebben gegeven van de praalgraven in de Nieuwe kerk te Amsterdam met eene gepaste herinnering aan Neerlands grootheid ter zee. Vervolgens werden twee fragmenten uit het niet minder bekende dichtwerk: „De Schepping" voorgedragen, welke gedeelten spreker betitelde met: „Do nevelB of de wolken" en „De vogels". Na de pauze gaf de heer ten Kate eene vertaalde voordracht van een tooneelspel in één bedrijf uit het Fransch („Le PaBsant") van Francois Coppée en verder ais minder ernstige voordrachten eene beschouwing over het ge dichtje „De haas" van van Alphen en „De historie van den tol en den bal" door wijlen den dichter ten Kate naar Andersen. Met deze verschillende voordrachten, rijk aan goede gedachten en schoon van vorm, was de tijd verstreken en moest de bijeenkomst eindigen. De Voorzitter bracht namens de vergadering dan gisteren," verzekerde de kostbaas *en 't regent ook niet." Zoodra de waarnemende onderstrandvonder naar het strand was gegaan, overlegde Slim öf hij 't er maar niet op wagen zou eens in zijn eentje te gjiau „fmkendroele". De geheimen van het handwerk kende hij nu haastig 't licht van het lantaarntje van tusschen de kleereu richten tusschen de twijgen en takken en zoo daar dan een vink, voor een poos door 't licht verblind, roerloos bleef zitten, handig te grijpen en in den kous te moffelen, zonder dat het diertje letsel bekwam. Toen 't goed donker was ging Slim op weg. Hij wilde nu eens een andere koers uit en wel naar 't groote bosch, dat hij eens gezien had ouder den duinkaut, nabij de Nederlanden. 't Was den ondermeester echter niet bekend, dal het door hem bedoelde bosch een eendenkooi was en dat 't bij de wet aan iedereen verboden was zulk eene inrichting biunen te gaan. De jonge man wist dit nochtans niet en bereikte na eenig geachariel werkelijk de eendenkooi. (Wordt vervolgd.) o

Krantenviewer Waterlands Archief

Schuitemakers Purmerender Courant | 1901 | | pagina 1